Introduksjon til Ytre krefter
1. Film med oppgåver
A. Aktiver forkunnskapane dine
Diskuter kort i mindre grupper eller felles i klassen før de ser filmen:
Kva trur de ein siktar til med ytre krefter?
Kva ytre krefter kjenner dykk til?
B. Sjå filmen
I filmen Introduksjon til Ytre krefter (lengde 1:39) blir det stilt mange opne spørsmål. Desse skal du lære meir om og forhåpentleg kunne svare på når de er ferdige med emnet Ytre krefter.
C. Ytre krefter i Noreg
Reflekter rundt spørsmåla under åleine i to–tre minutt først. Diskuter deretter spørsmåla i grupper:
Korleis vil du beskrive landskapet der du bur?
Kva ytre krefter trur du har hatt størst påverknad på korleis landskapet og landformene i Noreg ser ut i dag?
Korleis trur du ytre krefter kan føre til naturfarar som flaum og skred?
Til slutt styrer læraren ein samanfattande klassesamtale.
2. Landskap og landformer i Noreg
Del klassen i grupper på tre–fire elevar
Diskuter og noter ned ulike landskap de kjenner til frå før. For kvart landskap noterer de ned kjenneteikn eller landformer som de meiner kan finnast her.
Lag gjerne eit tankekart mens de diskuterer. Då kan de òg teikne dei ulike kjenneteikna og landformene. Bruk gjerne fargeblyantar eller tusjar med ulike fargar.
Forskjellen på landskap og landform
Eit landskap er eit område av jordoverflata som er kjenneteikna ved ein bestemd utsjånad. Det kan vere naturleg, som fjell-, vidde-, skog- og kystlandskap, eller menneskeskapt, som byar og jordbrukslandskap.
Landformer er naturlege formasjonar med ein unik utsjånad som set preg på eit landskap. Døme er dalar, fjordar eller fjell. Dei blir delte inn i ulike typar etter kva naturkrefter som har forma dei.