Hopp til innhald
Nynorsk

Fag

Oppgåve

Ressursutnytting i ulike klimasoner

I denne oppgåva skal du utforske klimaet i ulike delar av verda og finne ut korleis menneske kan bruke naturressursar. Du skal òg sjå på korleis endringar i klimaet kan påverke desse moglegheitene framover.
Rader med kinakål på ein åker. Delar av åkeren er dekt med duk. Traktor i bakgrunnen. Foto.
Har klimaet noko å seie for matproduksjonen?

1. Vel område

Oppgåva kan løysast individuelt eller i mindre grupper.

Vel eitt eller to land, eller regionar i land, i ulike delar av verda (frå ulike klimasoner). Landa bør ha eit tydeleg klima og vere kjende for å utnytte visse naturressursar og produsere viktige varer eller tenester.

Forslag til land finn du rett under kartet.

Verdskart der ulike delar av verda har fått farge ut frå kva klimasone dei ligg i. Langs ekvator er det tropisk klima. Dette gjeld Sentral-Afrika, nordlege delar av Sør-Amerika og asiatiske land som Myanmar, Thailand og Filippinane. Område som ligg nært ekvator, som til dømes Australia, den arabiske halvøya, land nord i Afrika, sørstatane i USA og Sør-Europa, har subtropisk klima. Mesteparten av Europa og USA har elles varmtemperert klima, det gjeld også land som Kasakhstan og Mongolia, sørlege delar av Russland og nordlege delar av Kina. Alaska, mesteparten av Canada, Island, Nord-Skandinavia og nordlege delar av Russland har kaldtemperert klima. Grønland og områda lengst nord i Canada og Russland har arktisk klima. Illustrasjon.
Klimasoner i verda

Forslag til land

  • Brasil

  • Kenya

  • India

  • USA

  • Spania

  • Noreg

  • Australia

  • Etiopia

  • Chile

  • Vietnam

2. Beskriv klimaet i landa

Bruk ulike kjelder og finn informasjon om ulike klimasoner for å beskrive klimaet i dei utvalde landa. Utforsk og finn svar på desse spørsmåla:

  • Korleis varierer temperaturen gjennom året i landet?

  • Kor mykje nedbør får landet, og korleis varierer dette gjennom året?

  • Kva faktorar påverkar klimaet i landet? (Døme på slike faktorar: breiddegrad, solinnstråling, høgde over havet, nærleik til hav, havstraumar, vindforhold.)

3. Reflekter over moglegheiter og utfordringar i landa

Klimaet vil påverke korleis vi menneske kan utnytte i eit område. Tenk gjennom og finn ut:

A. Moglegheiter

  • Kva ressursar blir utnytta i landet? (Døme: jordbruk, fiske, matproduksjon, turisme, energi eller industri.)

  • Korleis blir desse ressursane utnytta til produksjon av lokale eller globale varer og tenester?

  • Har klimaet noko å seie for ressursutnyttinga i landet? Grunngi svaret.

B. Utfordringar

  • Fører dagens klima til nokon utfordringar i utnytting av naturressursar i landet? Kva for nokre?

  • Kva problem kan oppstå dersom klimaet endrar seg? (Døme: tørke, flaum, ekstremvêr, stigande temperaturar eller tap av korallrev.)

  • Korleis kan slike endringar påverke produksjon, levekår og moglegheiter i framtida (lokalt og globalt)?

4. Presenter klimaet og ressursmoglegheiter i landa

Presenter det de har funnet ut, i ein kort tekst, plakat, munnleg presentasjon eller gruppesamtale. Beskriv

  • klimaet i landet (bruk gjerne kart)

  • ei eller fleire moglegheiter for ressursutnytting i landet

  • utfordringar for ressursutnytting i landet ved eventuelle endringar i klimaet, og korleis dette vil påverke både lokale og globale forhold

Tips til læraren

Dersom elevane gjer oppgåva individuelt, kan dei gjerne presentere innhaldet sitt for kvarandre i mindre grupper. Om dei jobbar i grupper, kan gruppene presentere for heile klassen.

Etter presentasjonen kan det vere fint med ein felles diskusjon i klasserommet der de diskuterer desse spørsmåla:

  • Korleis heng klima og verdshandel saman?

  • Korleis kan endringar i klimaet påverke prisar eller tilgang til varer globalt?

Skrive av Sølvi Skeide.
Sist oppdatert 02.02.2026

ForrigeNeste