6. Barrierar

Risikoførebygging handlar om å sikre tryggleik ved å bygge fleire sikkerheitsbarrierar. Då blir farlege situasjonar stoppa før dei utviklar seg. Når du jobbar med elektriske anlegg, er to barrierar alltid kravet for å beskytte både deg og arbeidsplassen.

Ein mann står framfor eit skåp med mange brytarar. Svært mange brytarar er låste med hengelås og merkelapp. Foto. — Her er det mange stengde kretsar. Trur du det er éin person som stenger alle, eller stenger mange ulike arbeidarar kvar sin krets?

Kva er barrierar?

Risikoførebygging er ein viktig del av arbeidet for å hindre ulykker, spesielt når du jobbar med elektriske anlegg. Ein av dei mest effektive måtane å redusere risikoen på, er å bygge opp fleire sikkerheitsbarrierar. Då må det skje fleire uheldige omstende samtidig for at ei ulykke skal skje. Det gjer det meir sannsynleg at ein av barrierane stoppar ein farleg situasjon.

For å hindre straumgjennomgang og lysbogeskadar skal det alltid vere minst to sikkerheitsbarrierar ved alt arbeid på eller nær elektriske anlegg. Det gjeld uansett arbeidsmetode. Kvar barriere har sitt spesifikke formål og beskyttar på ulike måtar.

Barrierar ved arbeid på frakopla anlegg

Når du arbeider på eit elektrisk anlegg som er fråkopla, er fråkopling og spenningsprøving sikkerheitsbarriere nummer éin. Det er ein kontroll for å vere heilt sikker på at straumen er kopla frå før du begynner arbeidet. Dersom straumen er fråkopla, reduserer du risikoen for elektrisk sjokk betydeleg.

Sikring mot tilkopling er den andre barrieren. Det kan vere ei fysisk sikring av brytarar eller koplingar, eller at anlegget er merkt tydeleg for å hindre at nokon ved eit uhell koplar det til mens du jobbar på det.

Barrierar ved arbeid nær spenningssette delar

Når du jobbar nær elektriske anlegg som framleis er under spenning (altså der straumen er på), må du beskytte deg sjølv på best mogleg måte. Her er personleg verneutstyr den første barrieren. Det kan vere vernesko, hanskar, hjelm og andre spesifikke klede som hindrar straum i å komme i kontakt med kroppen din.

Den andre barrieren her er anleggsvern. Det kan bety at anlegget har ei kapsling som beskyttar mot utilsikta kontakt med straumførande delar. I tillegg blir isolert verktøy og skjerming brukt for å hindre at straumen kjem i kontakt med verktøyet eller arbeidaren.

Barrierar ved arbeid under spenning

Når du arbeider med straum på anlegg som framleis er under spenning, er det ekstremt viktig at du er beskytta. Her er personleg verneutstyr den første barrieren. Det beskyttar deg mot eventuelle elektriske sjokk.

Den andre barrieren er isolerte verktøy og skjerming av anlegget. Då kan du jobbe sikkert utan å komme i direkte kontakt med straumførande delar. Isolert verktøy er laga for å leie straumen bort frå deg. Skjerming hindrar at straumen kan komme i kontakt med verktøyet eller deg mens du jobbar.

Med to barrierar på alle arbeidsplassar reduserer du risikoen for at noko går gale. Dersom éin barriere sviktar, skal den andre barrieren framleis beskytte deg og hindre ulykker.

Refleksjonsspørsmål

Kvifor er det viktig å bruke minst to sikkerheitsbarrierar i elektrisk arbeid?
Korleis kan éin sikkerheitsbarriere bidra til å hindre ulykker, og korleis kan dei andre barrierane fungere som reserve?

Test deg sjølv:

Svar på nokre spørsmål og sjå kva du hugsar av innhaldet i artikkelen.