15. Arbeid på fråkopla lågspenningsanlegg

Når du utfører arbeid på eit fråkopla anlegg, er grundig planlegging og risikovurdering avgjerande. Med straumen fråkopla og ein Ansvarleg for arbeid (AFA) på plass sikrar du at alle sikkerheitsprosedyrar blir følgde og at arbeidet blir utført trygt.

Ein mann med hjelm ser på ein PC. Han står framfor eit elektrisk anlegg. Foto. — Når eit anlegg er fråkopla etter godkjende prosedyrar, er det trygt å jobbe på anlegget. Bilete: NTB, Shutterstock / Avgrensa gjenbruk

Arbeid på fråkopla anlegg: planlegging og risikovurdering

Når det er bestemt at arbeidet skal utførast som "arbeid på fråkopla anlegg", må grundig planlegging og risikovurdering vere gjennomført. Arbeidsmetoden går ut på at anlegget skal fråkoplast, og alle nødvendige forholdsreglar skal takast for å sikre at det ikkje er straum under arbeidet.

Det betyr blant anna å sørge for at alle potensielt spenningsførande delar er gjorde spenningslause.

Ein Ansvarleg for arbeid (AFA) skal peikast ut før arbeidet startar. Det gjeld anten du arbeider åleine eller i team. AFA skal sørge for at sikkerheitsprosedyrane blir følgde til punkt og prikke.

Fråkopling av spenningsførande anlegg

Når du skal utføre arbeid på fråkopla anlegg, må du gjere spenningsførande delar som ligg nær, spenningslause. Det kan du gjere på ein sikker måte ved å fråkople straumtilførselen til anlegget fysisk, eller ved å setje opp beskyttelse mot spenningsførande delar.

Dersom det ikkje er mogleg å gjere alt spenningslaust, kan du bruke ein kombinasjon av arbeidsmetodane "arbeid på fråkopla anlegg" og "arbeid nær spenningssett anlegg".

Vurdering av fare ved fråkopling

For at anlegget skal vere spenningslaust på ein sikker måte, må du vite nøyaktig korleis anlegget er bygd opp. Det er spesielt viktig å vurdere om anlegget har fleire tilkoplingspunkt, eller om det er nødstraumanlegg som kan tilføre straum til systemet.

Det er spesielt relevant ved arbeid på anlegg som kan ha fleire straumkjelder. Derfor er det nødvendig å kontrollere at alle moglege tilkoplingspunkt er fråkopla.

Verneutstyr ved arbeid på fråkopla anlegg

Farane som er knytte til fråkoplinga, til dømes feil ved fråkopling eller utilsikta gjentilkopling, avgjer kva slags verneutstyr som er nødvendig.

Det kan bety isolerande hanskar, vernedrakter og ansiktsskjermar, alt etter risikoen for lysbogar eller elektriske støytar som kan oppstå under arbeidet.

Refleksjonsspørsmål

Kva kan konsekvensane vere dersom fråkoplinga av anlegget ikkje er utført korrekt?
Kvifor er det viktig å ha ein ansvarleg person for arbeidet (AFA)?
Korleis kan du sikre at det ikkje er straumtilførsel frå nødstraumanlegg under arbeidet?

Test deg sjølv:

Svar på nokre spørsmål og sjå kva du hugsar av innhaldet i artikkelen.