Fag

Fagstoff

Video

Teikne etter modell

Når du teiknar etter ein levande modell, kan du kombinere fleire teknikkar for at proporsjonane til modellen skal bli rette i teikninga. Øving gjer meister. Kontrollmål jamleg det du observerer undervegs i prosessen.

Ein elev sit som modell framfor fire medelevar som teiknar henne. Foto. — Å teikne etter modell er god trening i observasjonsteikning. Kombiner det du kan om proporsjonar i menneskekroppen, om sikteteknikk og om å studere negative flater. Sitt gjerne modell etter tur slik at alle får øvd seg på å teikne.

Fagord

Negative flater: er flater som oppstår i mellomromma.
Observasjonsteikning: vil seie at du skal studere og teikne det du ser. Øv deg på å observere linjer, former og flater, og på å gi att dette på papiret.
Positur: betyr kroppsstilling. I biletkunst bruker vi omgrepet om måten ein modell blir stilt opp på for å uttrykke eller framheva stemningar.
Proporsjon: betyr forhold mellom storleikar. Når vi teiknar etter modell, studerer vi kor store dei ulike kroppsdelane er, og korleis dei er plasserte i forhold til kvarandre.

Idealmennesket og det naturlege mennesket

Det du har lært om å teikne idealmennesket, er nyttig når du skal teikne eit ekte menneske. Uansett kva menneske du skal teikne, kan du bruke hjelpelinjer og la hovudet vere måleining.

Skjemateikning av eit menneske sett framanfrå og frå sida. Illustrasjon. — Skjemateikningar av ein idealisert menneskekropp. Kunnskap om proporsjonar gjer det lettare for deg å teikne menneske, både frå fantasien og etter observasjon.

Sikteteknikk av ståande modell

Film om sikteteknikk

I filmen under (lengde 4:20) forklarer vi prinsippa for sikteteknikk når du skal teikne menneske.

Video: Klipp og Lim / CC BY-SA 4.0

Med sikteteknikk kan du ta mål av høgda til personen berre ved å bruke blyanten som måleinstrument. Hald blyanten loddrett mellom tommel og peikefinger. Pass på at armen din er strak, slik at du heile tida har lik avstand til modellen når du måler.

Marker høgda på hovudet ved å plassere tommelen på den lengda du måler, med blyanten din. Bruk dette målet til å sjekke kor mange lengder du treng for å få rett plassering av brystet, livet, skrittet, knea og føtene.

Teikn ei vertikal hjelpelinje som utgangspunkt for teikninga av modellen din. Del denne inn i så mange hovudlengder du treng for å få heile lengda på modellen. Bruk hjelpelinjer til å plassere proporsjonane du har målt, på teikninga di.

Hald blyanten vassrett når du tek målingar for breidda på modellen. Ta målingar for kvar av hjelpelinjene du laga for høgda. No har du fleire punkt som hjelper deg å halde fram med teikninga av modellen.

Teikning av ein person som teiknar ein ståande modell. Illustrasjon. — Når du teiknar etter ein levande modell, er det nyttig å bruke sikteteknikk for å kontrollere proporsjonar.

Oppgåve

Teikn ein modell som står vend mot deg. Å studere og teikne ein levande modell er god trening. Det nest beste er å sjå etter eit fotografi. Bruk gjerne bileta de finn i filene under.

Menneskekroppen og positurar

Det er greitt å bruke skjemaet for inndeling av menneskekroppen når vi teiknar ein modell som står rett opp og ned. Men kva skjer når modellen har andre positurar?

Då er måleininga "høgda på hovudet" fordelt på ein annan måte. Alt etter positur vil nokre delar av kroppen vere skjulte, mens andre delar vil du sjå i forkorta versjon.

Ei dame ligg med hovudet i hendene på ei strand. Ho ligg rett mot kameraet slik at vi opplever ei forkorting av kroppen. Foto. — Korleis kan du bruke målet på ei hovudlengde for å teikne denne modellen med rette proporsjonar?

Same kva du skal teikne, er det viktig å hugse på at informasjonen du treng, er rett framfor deg. Du skal teikne det du ser. Kombiner gjerne ulike teknikkar for å få teikninga di rett.

Sikting og forkorting

Mannleg modell sit på ein stol. Foto. — Bruk sikteteknikk for å kontrollmåle at teikninga stemmer overeins med det du faktisk ser.

Bruk høgda på hovudet, eller eit anna mål som kan hjelpe deg, når du skal teikne ulike positurar. Viss modellen sit og er vend rett mot deg, kan du måle kor mange hovudhøgder det er ned til setet. Begge knea til modellen vil peike i retninga di. Det betyr at du ser låra forkorta. Mål kor mykje plass låret til modellen tek i høgda. Kanskje er det ei heil hovudhøgde, kanskje kortare? Marker lengda for låra på teikninga.

Kva mål får du frå kneet og ned til golvet? Hugs å ta med føtene. Legg merke til at du òg vil sjå føtene forkorta viss dei peiker rett mot deg.

To teikningar av ein gut. Teikning av ei hand med blyant er plassert framfor teikningane. Illustrasjon. — Sikteteknikk er praktisk for å samanlikne lengder, bredder, vinklar og korleis kroppsdelar er plasserte. Negative flater hjelper deg å bedømme om du har rette proporsjonar i teikninga.

Plasseringa av kroppsdelar i forhold til kvarandre

Legg merke til kvar dei ulike kroppsdelane er i forhold til kvarandre. Kvar er armar og hender i forhold til hovudet. Kva delar er plasserte på same horisontale linje? Til dømes ytterkantane av posituren til modellen. Tilsvarande kan du sjekke vertikale linjer og kva som ligg på same vinkel.

Sjå etter negative flater

Kvinneleg modell. Foto. — På biletet er dei negative flatene mellom armar og bein markerte med grønt.

Negative flater er dei flatene som oppstår i tomromma utanfor modellen, eller i mellomromma.

Ein ståande person med handa på hofta, har ei negativ flate mellom armen og midja. Ser du dette som ei flate, sjølv om det ikkje er noko der, kan du bruke denne forma for å kontrollere at motivet ditt blir rett gjengitt.

Oppgåve

Teikn eit menneske som sit eller ligg. Bruk ein levande modell eller teikn etter eit fotografi. Sjekk forholda mellom kroppsdelane og sjå etter negative flater.

Relatert innhald

Sikteteknikk kan hjelpte deg å sjekke vinklar og samanlikne storleikar i motivet ditt. Dette gjer det lettare å gjengi motivet rett på teikningane dine.

Positiv og negativ form

Ein gjenstand du teiknar, er ei positiv form. Dei tomme områda som er rundt han eller i mellomromma, blir kalla negative former.