Oppgåve

Anatomien i handa

Bli kjend med former og proporsjonar i hendene, og øv på å teikne dei i ulike positurar. Bruk gjerne handrørsla til å formidle noko.

Skissebokside med teikningar av hender og tekst som beskriv teknikk. Foto. — Hender i rørsle. Døme på ulike teknikkar og på korleis du kan lage ein fin komposisjon.

Til læraren

Her finn de fleire øvingar der elevane skal studere anatomien i hendene og prøve ut ulike teknikkar. De kan jobbe med eit utval av desse eller bruke dei som inngang til ei større oppgåve. Studiar av hender kan kombinerast med andre uttrykk. Til dømes kan elevane jobbe med tesselering, fargekontrastar og komposisjonsprinsipp, og dei kan gjerne bruke handrørsler til å formidle eit innhald.

Fleire ulike teikningar av hender på mønstra bakgrunn heng utstilte på ein vegg. Foto — Elevarbeid frå Vågen videregående skole.

Utstyr

teikne- og fargeblyantar
teiknepapir (A4- og A3-format)
fotoapparat eller mobil
eventuelt akvarellmåling

Fagord

Anatomi: er læra om oppbygninga av kroppsdelane.
Proporsjon: betyr forhold mellom storleikar. I denne oppgåva skal du studere kor store dei ulike delane av handa er, og korleis dei er plasserte i forhold til kvarandre.
Positur: betyr kroppsstilling. I denne oppgåva blir dette ulike måtar å halde handa på.
Kontur: er å teikne med streken slik at han viser ei form. Kontur blir som regel forklart som omrisset av ein figur, men konturen er meir enn berre omrisset. Han har òg ein tredimensjonal verknad. Det vil seie at han viser både tjukna, lengda og breidda av forma han omgir.
Naturalistisk: er å gi att verkelegheita nøyaktig utan å pynte på henne eller forandre henne.

Beinstruktur

Teikning av to hender. Knoklane er teikna inn i den eine. Illustrasjon. — Fingerknoklane er dei tre knoklane som er i fingrane. Knoklane i handflata blir kalla mellomhandsknoklane. Der handa er festa til armen, har vi handrotsknoklane.

Beinstrukturen i handa består av mange knoklar. Kunnskap om korleis anatomien i handa faktisk er, kan hjelpe deg å teikne henne rett.

Symbolikken i hendene

Peikefingrane frå to hender møtest. Illustrasjon. — Detalj frå *Skapelsen av Adam*, Michelangelos freskomåleri i Det sixtinske kapellet i Roma (1475–1564).

Hender er rike på symbolikk og blir brukte på mange ulike måtar i kunst, religion og kvardagsspråk. Høgre hand kan representere makt. Mange religionar bruker hender i velsigning, bønn og ritual. Vi kan òg bruke hendene til å helse og til å uttrykke omsorg og solidaritet, eller forakt.

Mange små bilete av ein mann som viser ulike kjensler med kroppsspråket, gestar og mimikk. Foto. — Hendene er ein viktig del av kroppsspråket. Bilete: Iurii Stepanov / Avgrensa gjenbruk

Del 1: Konturteikning

Fest eit A4-ark til underlaget med teip før du begynner.
Teikn rundt handa di med både med tung og lett konturstrek for å gi att lys og skugge. Legg merke til form og proporsjonar i hendene dine.
No skal du teikne meir enn omrisset. Registrer og teikn alle viktige indre konturar. Øv på å teikne levande og organisk.
Skraver lett på nokre av flatene i handa slik at du oppnår litt volum.

Skissebokside med eit par hender som er teikna med gråblyant, og par hender som er måla. Foto.

Del 2: Tydelege skisser av hender etter referansefoto

Lysset handa di ved hjelp av ei bordlampe eller eit vindauge. Ta fleire referansefoto av ulike positurar. Nokre positurar skal vere litt kompliserte med eit levande uttrykk, som om handa di er i ferd med å utføre ei handling eller ei rørsle.
Vel blant fotoa av hender og teikn varierte naturalistiske skisser. For å modellere volum og skape kontrastar i teikningane dine kan du bruke skravering. Få tips om det i artikkelen "Skraveringsteknikkar".
Monter skissene dine saman med referansefotoa du har brukt, på eit A3-ark.

Ei side frå ei skissebok. Foto. — Teikningar av hender i ulike positurar.

Del 3: Skisser eller studiar i fargar

Repeter korleis du kan blande fargar i artikkelen "Fargeblyantar".
Bruk eitt eller fleire foto av hender og skraver handa med fargeblyantar på kvitt eller farga papir. Vel sjølv om du vil jobbe med ei skisse eller ein studie av handa.
Om du får tid, kan du òg lage skisser eller studiar med det du lærer i artikkelen "Akvarellmålingsteknikkar".

Studieteikningar av hender i ulike positurar. Foto.

Del 4: Teikn ei hand som held ein gjenstand

Skisser

Studer handa di, og teikn først tre observasjonsskisser av handa di i ulike stillingar på eit A5-ark. For kvar positur skal handa di halde ein ny gjenstand. Tenk på komposisjon, proporsjonar, kontrastar og volum når du teiknar.

Monter dei tre skissene på eit A3 teikneark.

Studieteikning

Vel den skissa du er mest nøgd med, og teikn ei studieteikning av same motiv på eit A3 teikneark. Studer proporsjonane i handa og teikn henne naturalistisk.

Bruk mange ulike teikneblyantar for å få fram lys og skugge. Skraver for å skape volum, og jobb godt med detaljar. Jobb med å skape kontrastar frå det heilt lyse til det heilt mørke.

Du kan òg jobbe med bakgrunnen for å skape stemning i teikninga.