Generelle retningslinjer ved ulykker

Korleis opptre på ein skadestad?
Her vil du lære dei viktigaste prinsippa for å sikre at du kan gi førstehjelp på ein trygg og rett måte.
Sørg for sikkerheit først!
Grunnregel nummer éin ved ulykker er å alltid tenke på eiga sikkerheit først. Det er viktig at du ikkje utset deg sjølv for fare. Sjølv om du ønsker å hjelpe, kan det vere farleg å handle ukritisk.
Til dømes skal du ikkje gå inn i røykfylte eller brennande rom, og ikkje prøv å flytte på straumførande delar utan nødvendige verneutstyr eller vern. Det er viktig at du først sørger for at området er trygt for deg, slik at du kan hjelpe den skadde utan å risikere å skade deg sjølv.
Ta kontroll og lei arbeidet
Når ulykka skjer, er det viktig at éin person tek leiinga i situasjonen. Viss du er åleine, er du ansvarleg for heile prosessen. Du må vurdere situasjonen og prioritere kva som skal gjerast først.
Viss du er saman med fleire personar, kan du delegere oppgåver som å varsle nødetatar, hente nødvendig utstyr eller sørge for at andre ikkje blir utsette for fare.
Frigjer personar frå straumførande delar
Viss ein person sit fast i straumførande delar, må du frigjere personen varsamt. Det kan du gjere ved å bruke ikkje-leiande materiale som stenger av tre eller plast, eller du kan bruke ei redningsstong.
Ei anna viktig handling er å kople frå straumen (kople frå anlegget) viss det er mogleg. Sørg for at du aldri rører den skadde direkte mens hen framleis er i kontakt med straum.
Sikre skadestaden
Når du har sørgt for at personen er frigjord frå faren, må du sikre skadestaden. Dette kan innebere å setje opp sperreband eller andre fysiske barrierar for å hindre at fleire personar kjem til skade.
Vurder tilstanden til den skadde
Når det gjeld førstehjelp, er det viktig å raskt vurdere om den skadde pustar, og om hen er medviten. Viss personen pustar og er medviten, kan du legge hen i sideleie. Dette reduserer risikoen for at tunga skal blokkere luftvegane.
Menneskeleg nærleik kan vere trøystande for den skadde, og at du held handa eller snakkar roande kan bidra til å roe hen ned.
Handtering av livstruande tilstandar
Viss den skadde ikkje pustar, er det viktig at du sikrar frie luftvegar og omgåande begynner med hjarte- og lungeredning (HLR) viss det er nødvendig. I ein nødssituasjon må du aldri vente.
Fortsett HLR til ambulansepersonell overtek. Viss de er fleire til stades, kan de byte på oppgåvene for å unngå utmatting.
Refleksjonsspørsmål
Kvifor er det viktig at du alltid sørger for at du sjølv er trygg før du prøver å hjelpe den skadde?
Kva meiner vi med at det er viktig å ha leiing på ein skadestad, og kven skal ta den rolla?
Korleis kan du sikre at det er trygt på skadestaden før du utfører førstehjelp?
Kvifor er det viktig å bruke ikkje-leiande materiale når du frigjer ein person frå straumførande delar?
Test deg sjølv
Med denne oppsummeringa får du ei god forståing for korleis du skal handtere elektriske ulykker på ein sikker og effektiv måte. Førstehjelp er ei livsviktig ferdigheit, og ved å øve på desse tiltaka, er du betre rusta til å handtere uventa situasjonar på arbeidsplassen.
Svar på spørsmåla for å sjå kva du har lært.