Brot- og bråstoppskadar etter fall

Brot- og bråstoppskadar etter fall
Når ein person fell frå høgde, kan hen pådra seg brot i ulike kroppsdelar, til dømes i bein, bekken eller rygg. Ein bråstopp i kroppen, som når ein treffer bakken frå stor høgde, kan føre til alvorlege skadar, både ytre og indre.
Fall frå høgder kan vere livstruande, og det er viktig å ha god kunnskap om korleis vi handterer desse skadane rett.
Brotskadar
Brot kan oppstå mange stader på kroppen, og det er vanleg ved fall frå stor høgde. Vanlege symptom på brot:
- pustevanskar
- Viss ribbeina eller brystbeinet er skadd, kan personen oppleve pustevanskar.
- kald og klam hud
- Dette kan vere teikn på sirkulasjonsproblem og sjokk.
- blødingar
- Både eksterne og interne blødingar kan oppstå.
- smerte og feilstilling
- Området rundt brotet vil vere smertefullt og kan ha ei unaturleg stilling.
Hugs: Ikkje legg trykk på eventuelle beinsplintar som stikk ut, då dette kan gjere skaden verre. Stabiliser den skadde kroppsdelen og unngå unødvendig rørsle.
Bekken- og lårbeinsbrot
Bekkenbrot og lårbeinsbrot er svært alvorlege skadar som kan føre til store indre blødingar.
Symptom på desse skadane:
store smerter i bekken eller hofte
ulik beinlengde med rotasjon av beina
sirkulasjonssvikt: Blodtrykket kan søkke, og huda kan bli kald og klam.
forvirring: Den skadde kan miste medvitet eller ha problem med å forstå kva som skjer.
Kva skal du gjere?
Stabiliser personen og hald vedkommande i ro. Sørg for at personen får medisinsk hjelp raskt.
Indre skadar etter bråstopp
Bråstoppskadar, som skjer ved fall frå stor høgde, kan forårsake indre skadar på organ som hjarte, lunger og lever. Indre organ kan sprekke eller bli forskyvde, og blodårer kan sprekke, noko som fører til livstruande blødingar.
Symptom på indre skadar:
Sterke magesmerter kan indikere indre blødingar.
Blod frå øyra eller munnen kan vere teikn på hovudskadar eller alvorlege indre blødingar.
Omtåka tilstand, personen kan vere desorientert eller miste medvitet.
Kva skal du gjere?
Prioriter å få den skadde til sjukehus så raskt som mogleg. Ved indre skadar er det viktig å ikkje flytte den skadde unødvendig, men heller stabilisere.
Refleksjonsspørsmål
Kva er dei viktigaste tiltaka for å handtere ein person med brotskadar etter eit fall?
Korleis kan du identifisere teikn på indre skadar etter eit fall?
Kva bør du gjere viss du mistenker at ein person har eit bekkenbrot?
Test deg sjølv
Svar på spørsmåla for å sjå kva du har lært.