Fagstoff

Produksjonsplan

Ein produksjonsplan gir deg oversikt over kva arbeidsoperasjonar som må gjennomførast for plantene du skal dyrke. Han hjelper deg òg med å halde orden på kva sortar du skal dyrke, og kor mange planter du skal plante. Ein produksjonsplan er eit viktig verktøy for å lykkast.

Planlegg vekstsesongen

Ein vekstsesong kan vere travel gjennom heile perioden, eller det kan vere periodar som ikkje er fullt så travle. Driv du marknadshage med ein allsidig grønsaksproduksjon, ønsker du kanskje å ha ferdige produkt til lokalt sal gjennom heile sesongen. Ein produsent som dyrkar på større areal med færre grønsaksslag, leverer over ein kortare periode og har avtalar på dette med grossist.

Døme på Produksjonsplan
Grønsaksslag	Sort	Areal	Såtids-punkt	Plantetids-punkt	Mengde planter	Start hausting
blomkål	sort 1	2 daa	veke 20	veke 25	200	veke 36
blomkål	sort 2	1 daa	veke 22	veke 26	150	veke 38
hovudkål	sort 1	3 daa	veke 18	veke 23	300	veke 34
hovudkål	sort 2	2 daa	veke 20	veke 26	200	veke 36
purre	sort 1	3 daa	veke 15	veke 23	250	veke 40
purre	sort 2	1 daa	veke 14	veke 24	250	veke 40

I tillegg til desse opplysningane kunne vi lagt inn ein kolonne om pluggstorleik eller om vi dyrkar planter som skal såast direkte ute. Dette gir betre oversikt og forenklar produksjonsarbeidet.

Baklengs planlegging

Ein smart metode for å planlegge vekstsesongen er å starte med slutten, altså planlagd haustetid. Frå haustetidpunktet kan du regne deg bakover for å finne ut når plantene skal plantast ut, og deretter når oppalet må starte.

Val av sortar

Det er lurt å velje meir enn éin sort av same grønsak for å auke sjansane for ei god avling. Ulike sortar har ofte ulike eigenskapar; til dømes kan nokre vere motstandsdyktige mot stokkrenning, mens andre kan vere meir utsette for bladrandskade. Ved å dyrke fleire sortar reduserer du risikoen dersom noko skulle gå galent i løpet av sesongen.

Berekn talet på planter

Kor mange planter du treng, kan du berekne med følgande formel:

$T a l p å p l a n t e r = \frac{a r e a l (m^{2})}{p l a n t e a v s t a n d (m) \cdot r a d a v s t a n d (m)}$

Areal blir oppgitt i kvadratmeter (m²).
Planteavstand og radavstand blir oppgitt i meter (m).

Utsnitt av grønsaksåker med fleire rader med planter. Utsnittet viser at planteavstand går på langs og radavstand på tvers av radene. Illustrasjon.

Utvid produksjonsplanen

For ein meir heilskapleg plan kan du inkludere både ein vekstskifteplan og ein gjødselplan. Dette bidreg til betre ressursutnytting, reduserer risikoen for sjukdom og sikrar næringsforsyninga til plantene gjennom heile vekstsesongen.