Oppgåve

Innanfor eller utanfor?

Kva kan vi gjere for å inkludere andre? No skal du lese og jobbe med to tekstar som på ulike måtar tek opp temaet "Innanfor eller utanfor?".

17. mai på Karl Johans gate i Oslo med slottet i bakgrunnen. Foto. — 17. mai er vi så glade i ..., eller kan nasjonaldagen vekke triste kjensler òg?

Oppgåve 1. Les og samanlikn to tekstar

Del 1: Tenk og skriv ned stikkord

Kva for tankar gir desse orda deg?

17. mai
bunad
inkludering

Del 2: Les eit debattinnlegg

Jobb saman munnleg i par. Les gjennom ordforklaringane før de les debattinnlegget.

Ordforklaringar

bunad: ein tradisjonell, norsk festdrakt som blir brukt på 17. mai og til spesielle anledningar
tog av barn: her: ei rekke eller gruppe barn som går saman i 17. mai-tog
overstrøymande: her: blir fylt av. Ordet betyr eigentleg hjarteleg eller veldig vennleg og hyggeleg.
same: ein person som er samisk. Samane er eit urfolk som har budd i Nord-Europa i mange tusen år.
skandinaviske folk: folk frå dei skandinaviske landa Noreg, Sverige og Danmark
skam: kjensla av å ha gjort noko gale eller dumt
imperium: når eit land styrer over mange andre land
leid (å lide): fortidsform av verbet "å lide", å ha det veldig vondt
skjuler seg rundt kvart hjørne: her: at noko kan gøyme seg og dukke opp kvar som helst og når som helst
fremme: hjelpe fram
forhindre: å stoppe noko frå å skje
eining: her: del av noko felles
diskriminering: når menneske blir behandla urettferdig
dette fura, verbitne landet (bokmål: dette furete, værbitte landet): her: referanse til den norske nasjonalsongen "Ja, vi elsker". I songen blir orda "furet, værbit" brukte til å beskrive det tøffe veret i Noreg.

Les debattinnlegget "Som innvandrer blir jeg alltid så glad og overrasket" av William Axtell og svar på spørsmåla under.

Kva er det som gjer feiring av det nasjonale i England litt komplisert, ifølge William Axtell?
Kva for nokon positive sider av den norske nasjonalfeiringa beskriv Axtell i debattinnlegget sitt?
Kva trur de Axtell meiner med sitatet under? Er de einige eller ueinige i det han skriv i sitatet? Grunngi svaret.

Det er uten tvil at alt ikke er perfekt. Uvennlige følelser skjuler seg rundt hvert hjørne, særlig rundt dager som handler om nasjonalitet. Det er jo alltid noe å gjøre for å fremme likestilling og forhindre diskriminering.

I dei to siste setningane av debattinnlegget refererer William Axtell til Noregs nasjonalsong "Ja, vi elsker dette landet":

Dette furete, værbitte landet. Dette landet som vi elsker.

Kvifor passar det godt med referansar til nasjonalsongen i dette debattinnlegget?

Kva er hovudsynspunktet i debattinnlegget?
Kva for tankar gir debattinnlegget deg om det å vere innanfor og utanfor i det norske samfunnet?
Er du einig eller ueinig i det William Axtel skriv? Grunngi svaret ditt.
Samanfatt felles i klassen:
- Kva har dei andre i klassen svart?
- Kva er de einige og ueinige i?

Del 3: Les eit utdrag frå Eg snakkar om det heile tida

Jobb saman munnleg i par. Samanfatt felles i klassen.

Les utdraget "bunad 1" frå boka Eg snakkar om det heile tida av Camara Lundestad Joof og svar på spørsmåla under.

Fortel att utdraget med eigne ord.
Kvifor vil ikkje dei gamle damene at eg-personen skal bruke bunad?
Eg-forteljaren endrar på historia når ho skal fortelje til andre kva som har skjedd. Ho seier at bestemora kom og hjelpte henne, sjølv om det ikkje er sant. Kvifor gjer ho det, trur de?
Kva for tankar gir utdraget dykk om det å vere innanfor og utanfor i det norske samfunnet?

Del 4: Samanlikn dei to tekstane

Til læraren

I oppgåveressursen "Nærles to dikt" er det ein modelltekst og ei skrivaramme i del 4 som viser samanlikning av to dikt. Du kan bruke denne som utgangspunkt for å vise elevane korleis ei samanlikning kan setjast opp.

Samanlikn debattinnlegget "Som innvandrer blir jeg alltid så glad og overrasket" med utdraget "Bunad 1".

Presenter begge tekstane i innleiinga.
Samanlikn tekstane. Legg mest vekt på temaet når du skriv hovuddelen din.
Lag ei passande avslutning.

Oppgåve 2: Skriv ein reflekterande tekst

Skriv ein tekst der du reflekterer over temaet "Innanfor eller utanfor?". Vis til døme frå tekstar du kjenner til og/eller eigne erfaringar. Du kan bruke nokre av setningsstartarane under viss du ønsker det:

Det er ikkje alltid lett å ...
Nokre gonger ...
Andre gonger ...
Kva kan vi gjere for ...?
I teksten "..." kjem det tydeleg fram ...
Det får meg til å tenke på ...
Eg har sjølv opplevd at ...
Det er viktig å hugse på at ...
Eg meiner ...