Demoforsøk: Noko kaliumgreier

Film som viser demoforsøket "Noko kaliumgreier" (0:39)

Filmen er utan tale og viser effekten av forsøket under. Ein person med plasthanskar heller ei gjennomsiktig væske i ei skål, og det tek til å ryke veldig. Plutseleg oppstår det òg flammar som står høgt over skåla. Eit svart, fast stoff spruter ut i botnen av skåla, og det sprett gneistar rundt. Det ryk frå gneistane slik at det blir trådar av røyk i lufta i tillegg til den tjukke røyken.

Utstyr

• kaliumpermanganat (Sikkerheitsdatablad for kaliuimpermanganat)

• glyserol (Sikkerheitsdatablad for glyserol)

• keramisk skål

Framgangsmåte

1. Ha ei lita mengde kaliumpermanganat i den keramiske skåla (cirka ei teskei).

2. Lag ei lita grop i midten av pulveret.

3. Tilset nokre dropar glyserol i gropa – ikkje rør!

4. Vent i 20–60 sekund. Etter litt tid vil ein kraftig reaksjon starte med varmeutvikling, rauk og lilla flammar.

5. La skåla kjøle seg ned før opprydding. Kast restane i samsvar med reglar for uorganisk avfall.

Fagleg forklaring

Kaliumpermanganat er eit kraftig oksidasjonsmiddel, mens glyserol er eit reduksjonsmiddel (eit organisk stoff med mykje energi). Når glyserolen kjem i kontakt med kaliumpermanganatet, startar ein redoksreaksjon der elektronoverføring frigjer ei stor mengde varme. Reaksjonen er sterkt eksoterm, og det blir mellom anna danna manganoksid (MnO₂), vatn og røyk. Flammane og røyken kjem av reaksjonsprodukta og den intense energifrigjeringa.