Guktie raajesh analyseeredh

Daelie edtjh lïeredh guktie verbaale raajesh analyseeredh.

Raajese-analyse

Raajesi leah fraash, mej joekehts funksjovnh goh verbaale, subjekte, ryöktesth objekte, ov-ryöktesth objekte jïh adverbijaalh. Gosse raajesem analysereedh dellie daejtie funksjovnide gaavnedh.

1. Gaavnh verbaalem

Gosse edtjh verbaale raajesem analysereedh dellie voestegh raajesen verbaalem gaavnedh.

Aanta vadtesem aajjese vadta.

Verbaale: vadta (V)

Gosse verbaalem gaavneme, dellie edtjh gaavnedh gie maam dorje. Gihtjh dellie gie jallh mij + verbaale.

Gie vadta (V)?
Aanta.

Subjekte: Aanta (S)

2. Gaavnh ryöktesth objektem

Jis verbe transitijve, gaavnh ryöktesth objektem. Dam gaavnh gosse gihtjh maam + subjekte + verbaale.

Maam (S) Aanta vadta (V)?
Vadtesem.

Ryöktesth objekte: vadtesem (RO)

3. Gaavnh ov-ryöktesth objektem

Jis verbe ditransitijve, gaavnh ov-ryöktesth objektem aaj. Dam gaavnh gosse gihtjh gïese + subjekte + ryöktesth objekte + verbaale.

Giese Aanta (S) vadtesem (RO) vadta (V)?
Aajjese.

Ov-ryöktesth objekte: aajjese (OR-O)

Analyse-goere
Subjekte	Ryöktesth objekte	Ov-ryöktesth objekte	Verbaale
Aanta (S)	vadtesem (RO)	aajjese (OR-O)	vadta (V).

Viehkie: Analyse av setninger, norsk

4. Gaavnh adverbijaalh

Jis guhkebe raajese dellie gaajhkh dah jeatjah fraash leah adverbijaalh, v.g.:

Daelie Aanta (S) vadtesem (RO) aajjese (OR-O) gïemhpeslaakan vadta (V).

Adverbijaalh: daelie (ADV), gïemhpeslaakan (ADV)

Iktedimmie

raajese-analyse
ADV	S	RO	OR-O	ADV	V
Daelie	Aanta	vadtesem	aajjese	gïemhpeslaakan	vadta.

S – subjekte

V – verbaale

RO – ryöktesth objekte

OR-O – ov-ryöktesth objekte

ADV – adverbijaale

Onne-vïelle låhka.
Onne-vïelle gærjam låhka.
Aellieh onne-vïellem sturrh.
Aellieh onne-vïellem sturrh mearan lohkeminie.
Ih goh govlh?
Bïejh onne-vïellen gærjam buertien nïlle.
Veedtjh stovlem juktie onne-vïelle åådtje hijvenlaakan tjahkasjidh mearan lohkeminie.

4. laavenjasse

Man åvteste nuhtege lïeredh raajesh analyseeredh? Buerkesth.