Hopp til innhald
Nynorsk
Oppgåve
Interaktivt innhald

Baakoeh jïh fraash

Daelie edtjh lïeredh raajesi baakoej jïh fraasi bïjre, jïh dejgujmie barkedh.

Fraasi bïjre

Fraase lea akte jallh jienebh baakoeh mah tjåenghkesne raajesisnie. Dah joekehts fraash leah:

  • Substantijve-fraash

  • Pronomene-fraash

  • Adjektijve-fraash

  • Verbe-fraash

  • Adverbe-fraash

  • Adposisjovne-fraash

  • Konjunksjovne-fraash

  • Subjunksjovne-fraash

Fïerhten fraasen åejvie-baakoe mij fraasen bijjie-lïhtse. Jis fraasen göökte jallh jienebh baakoeh dellie dah mubpieh baakoeh vuelie-lïhtsh.

Substantijve-fraash

Substantijve-fraase maahta ajve substantijvine årrodh, v.g.:

substantijve

nïejte

Fraase aaj substantijve adjektijven ektine, v.g.:

adjektijve + substantijve

onne nïejte

Fraase dovne substantijve jienebi baakoej ektine, v.g.:

adverbe + adjektijve + substantijve

naa onne nïejte

Substantijve lea substantijve-fraasen åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse. Dah mubpieh baakoeh åejvie-baakoen vuelie-lïhtsh, v.g.:

naa onne nïejte

nïejte – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

onne – vuelie-lïhtse

naa – vuelie-lïhtse

Fraasen baakoeh maehtieh aaj seamma daltesisnie årrodh, v.g.:

substantijve + konjunksjovne + substantijve

nïejte jïh baernie

Pronomene-fraash

Pronomene-fraase jijnjemes aejkien ajve pronomene, v.g.:

persovnles pronomene

  • manne

  • datne

  • dïhte

  • ...

Persovneles pronomene maahta aaj tjuvtjiedimmie-pronomenen ektine, v.g.:

tjuvtjiedimmie-pronomene + persovneles pronomene

  • dam mannem

mannem – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

dam – vuelie-lïhtse

Gihtjeme-pronomene maahta aaj substantijven ektine pronomene-fraasesne, v.g.:

gihtjeme-pronomene + substantijve

  • gie nïejtide

gie – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

nïejtide – vuelie-lïhtse

Adjektijve-fraash

Adjektijve-fraase maahta ajve adjektijvine årrodh, v.g.:

adjektijve

sæjloes

Adjektijve-fraase aaj adjektijve adverben ektine, v.g.:

adverbe + adjektijve

  • öövre sæjloes

sæjloes – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

öövre – vuelie-lïhtse

Verbe-fraash

Verbe-fraase maahta finihte åejvie-verbine årrodh, v.g.:

finihte åejvie-verbe

  • tjaala

  • tjeeli

Maahta aaj finihte viehkie-verbine jïh infinihte åejvie-verbine:

finihte viehkie-verbe + infinihte åejvie-verbe

  • edtja tjaeledh

  • edtji tjaeledh

Maahta aaj nyöjhkeme-verbine, v.g.:

nyöjhkeme-verbe + infinihte åejvie-verbe

  • ij tjaelieh

  • idtji tjaelieh

nyöjhkeme-verbe + finihte viehkie-verbe + infinihte åejvie-verbe

  • ij sïjhth tjaeledh

  • idtji sïjhth tjaeledh

Verbe-fraase maahta aaj infinihte åejvie-verbine årrodh lea-verben ektine, v.g.:

lea-verbe + infinihte åejvie-verbe

  • (lea) tjaelieminie

  • (lij) tjaelieminie

  • (lea) tjaaleme

  • (lij) tjaaleme

Maahta aaj nyöjhkeme-verbine, v.g.:

nyöjhkeme-verbe + lea-verbe + infinihte åejvie-verbe

  • ij leah tjaelieminie

  • ij lij tjaelieminie

  • ij leah tjaaleme

  • ij lij tjaaleme

Adverbe-fraash

Adverbe-fraase maahta ajve adverbine årrodh:

adverbe

baalte

Adverbe-fraase aaj mubpien adverben ektine, v.g.:

adverbe + adverbe

  • öövre baalte

baalte – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

öövre – vuelie-lïhtse

Adposisjovne-fraash

Adposisjovne-fraase lea adposisjovne mij substantijve-fraasen jallh pronomene-fraasen ektine:

substantijve + adposisjovne

  • johken gåajkoe

gåajkoe – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

johken – vuelie-lïhtse

Adposisjovne lea adposisjovne-fraasen åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse.

substantijve-fraase + adposisjovne

  • dan johken gåajkoe

gåajkoe – åejvie-baakoe jïh bijjie-lïhtse

johken – vuelie-lïhtse

dan – vuelie-lïhtse

Konjunksjovne-fraash

Konjunksjovne-fraase lea iktegisth konjunksjovne:

konjunksjovne

  • aaj

  • jïh

  • jallh

  • vuj

  • men

  • mohte

Subjunksjovne-fraash

Subjunksjovne-fraase lea iktegisth subjunksjovne, v.g.:

subjunksjovne

  • dellie, die, dle

  • goh

  • gonnoeh, gon

  • gosse

  • guktie

  • ihke

  • jalhts

  • jis

  • juktie

  • maaje

  • mejtie

Laavenjassh

Skrive av Marit M. Fjellheim.
Sist oppdatert 28.04.2026