Guktie raajesh analyseeredh
Raajese-analyse
Raajesi leah fraash, mej joekehts funksjovnh goh verbaale, subjekte, ryöktesth objekte, ov-ryöktesth objekte jïh adverbijaalh. Gosse raajesem analysereedh dellie daejtie funksjovnide gaavnedh.
1. Gaavnh verbaalem
Gosse edtjh verbaale raajesem analysereedh dellie voestegh raajesen verbaalem gaavnedh.
Aanta vadtesem aajjese vadta.
Verbaale: vadta (V)
Gosse verbaalem gaavneme, dellie edtjh gaavnedh gie maam dorje. Gihtjh dellie gie jallh mij + verbaale.
Gie vadta (V)?
Aanta.
Subjekte: Aanta (S)
2. Gaavnh ryöktesth objektem
Jis verbe transitijve, gaavnh ryöktesth objektem. Dam gaavnh gosse gihtjh maam + subjekte + verbaale.
Maam (S) Aanta vadta (V)?
Vadtesem.
Ryöktesth objekte: vadtesem (RO)
3. Gaavnh ov-ryöktesth objektem
Jis verbe ditransitijve, gaavnh ov-ryöktesth objektem aaj. Dam gaavnh gosse gihtjh gïese + subjekte + ryöktesth objekte + verbaale.
Giese Aanta (S) vadtesem (RO) vadta (V)?
Aajjese.
Ov-ryöktesth objekte: aajjese (OR-O)
Subjekte | Ryöktesth objekte | Ov-ryöktesth objekte | Verbaale |
|---|---|---|---|
| Aanta (S) | vadtesem (RO) | aajjese (OR-O) | vadta (V). |
Viehkie: Analyse av setninger, norsk
4. Gaavnh adverbijaalh
Jis guhkebe raajese dellie gaajhkh dah jeatjah fraash leah adverbijaalh, v.g.:
Daelie Aanta (S) vadtesem (RO) aajjese (OR-O) gïemhpeslaakan vadta (V).
Adverbijaalh: daelie (ADV), gïemhpeslaakan (ADV)
Iktedimmie
ADV | S | RO | OR-O | ADV | V |
|---|---|---|---|---|---|
| Daelie | Aanta | vadtesem | aajjese | gïemhpeslaakan | vadta. |
S – subjekte
V – verbaale
RO – ryöktesth objekte
OR-O – ov-ryöktesth objekte
ADV – adverbijaale
1. laavenjasse
2. laavenjasse
3. laavenjasse
Analyseerh daejtie raajesidie, v.g.:
Mejnie (ADV) onne-vïelle (S) gïehteleminie (V)?
Onne-vïelle låhka.
Onne-vïelle gærjam låhka.
Aellieh onne-vïellem sturrh.
Aellieh onne-vïellem sturrh mearan lohkeminie.
Ih goh govlh?
Bïejh onne-vïellen gærjam buertien nïlle.
Veedtjh stovlem juktie onne-vïelle åådtje hijvenlaakan tjahkasjidh mearan lohkeminie.
4. laavenjasse
Man åvteste nuhtege lïeredh raajesh analyseeredh? Buerkesth.