Kva er reklame?

Kva er reklame?

Ordet reklame kjem av det latinske ordet reklamare som betyr "å rope ut". Reklame er eit viktig hjelpemiddel for ein produsent som ønsker å selje ei vare eller ei teneste. Reklame kan òg informere og skape merksemd rundt ein idé, påverke folk sine haldningar og oppfordre til aktivitet. Vi kan dele reklame inn i to hovudgrupper: dei som skal overtale og dei som skal informere.

Reklamen gir tilleggsverdi

Vi som bur i Noreg, har tilgang til ei mengde produkt som er nesten like. Kor mange ulike typar tannkrem står i hyllene i nærbutikken din? Kor mange ulike jeans har du å velje mellom der du handlar klede? Når utvalet er så stort, er det i første rekke reklamen som utgjer forskjellen på om eit produkt får merksemd eller ikkje. Reklamen gir produktet ein tilleggsverdi. Tannkrem gir oss ikkje berre reine tenner, men òg sjølvtillit!

Verkemiddel i reklame

Reklamen bruker ulike mediekanalar for å nå ut med bodskapen sin til potensielle kundar. Måten reklamen er utforma på, er viktig, anten vi snakkar om ein reklameplakat, ein reklamefilm eller ein radioreklame. Reklamen er utforma slik at han utnyttar moglegheitene i kanalane han blir publisert i, og er tilpassa målgruppa.

Reklame som samansett tekst

Ein reklame er gjerne sett saman av det vi kallar ulike modalitetar, avhengig av kva mediekanal han er publisert i.

Anten du skal analysere eller lage ein reklame, må du tenke over moglegheitene som ligg i kvar modalitet: Korleis styrker komposisjon, fargar og symbolikk i bileta bodskapen i reklamen, og korleis påverkar dei mottakaren? Det same gjeld verbalteksten: Korleis kan språklege verkemiddel som rim, ordspel, metaforar og gjentakingar forsterke bodskapen? Deretter ser du på korleis verbaltekstar og bilete speler saman for å overtale eller informere mottakaren.

I radioreklamar er det berre lyden som skal få fram bodskapen. Det kan vere ein kombinasjon av verbaltekst, effektlydar og/eller musikk. Her bør du òg sjå på enkeltelementa før du vurderer heilskapen: Korleis blir stemma brukt? Du kan sjå på tempo, trykk, stemmestyrke og toneleie. Kva slags stemning skaper lydeffektar og musikk? Korleis speler stemme, effektlydar og musikk saman?

Kunnskap om målgruppe er viktig

Dei som står bak ein reklame, gjer alltid eit grundig forarbeid når dei skal kommunisere ut til kundane. Dei avgrensar målgruppa si og skaffar seg kunnskap om ho, slik at dei kan gi bodskapen ei form som målgruppa liker og kjenner seg igjen i.

Vil dei til dømes vende seg til ungdom, må dei kjenne til humoren og språkbruken til denne målgruppa. Ikkje nok med det: Dei må òg finne ut kva for referansar og erfaringar som er spesifikke for ungdommar, og utnytte denne kunnskapen aktivt i kommunikasjonen.

I filmen under (lengde 7:23) kan du lære om korleis Try reklamebyrå tenker når dei skal nå ut til ulike målgrupper.

Konteksten til reklamen

Bak ein vellykka reklame ligg det altså både kunnskap om verkemiddel i tekst og om målgruppa, men òg ei forståing av konteksten til reklamen. Reklamen skal fungere i ein kulturell kontekst og følge spelereglane for kva som passar seg, til dømes i ungdomskulturen.

Situasjonen må òg vurderast om du skal lage eller analysere ein reklame. Han kan tolkast ganske annleis enn tenkt frå avsendar viss det skjer noko i samfunnet som reklamen kan knytast opp mot. Eit døme er at ein reklame for ei mild handsåpe treffer langt fleire, når smittesituasjonen rundt koronaviruset gjer at alle må vaske hendene sine ofte. Det finst òg døme på at reklameannonsar har fått uheldige plasseringar i aviser, som ein reklame for motorsyklar som har hamna ved sida av ein notis om ei dødsulykke.