Statistikk

Excel har ikkje full støtte for nynorsk i skrivande stund. Derfor har vi valt å bruke bokmålsversjonen av reknearkkommandoane.

$275+310+280+257+224+242+233+255=2 076$

Tal på drepne i perioden 2001 til 2008 er 2 076 personar.

Det gjennomsnittlege talet på drepne i trafikken per år er $\frac{2 076}{8}\approx 260$ personar.

Vi sorterer dei åtte tala på drepne i trafikken i stigande rekkefølge:

224, 233, 242, 255, 257, 275, 280, 310

Medianen blir $\frac{255+257}{2}=256$.

Frå rekkefølga i løysinga til oppgåve c) har vi at det høgaste talet på trafikkdrepne desse åra er 310. Det lågaste er 224. Variasjonsbreidda blir

$310-224=86$

Start med å skrive inn tabellen øvst. Bruk kommandoane "Summer", "Gjennomsnitt", "Median", "Størst" og "Min". Sjå løysingsforslag under f).

Her finn vi gjennomsnittet på same måte som i oppgåve b) ved å ta det totale talet på trafikkdrepne, som vi har funne i celle B11 med kommandoen "Summer", og dele på talet på år, som vi finn med kommandoen "Antall".

I celle B15 kunne vi òg ha skrive =SUMMER(B2:B9)/ANTALL(B2:B9).

Nedanfor kan du laste ned eit rekneark med ferdig løysing.

• Tal på trafikkdrepne, rekneark med ferdig løysing(XLSX)

I 2007 vart det sloppe ut 45,6 millionar tonn. Dette var det største utsleppet i denne perioden.

Det totale utsleppet av ${\mathrm{CO}}_2$ målt i millionar tonn var

$41,8+42,6+42,1+43,5+42,6+43,9+44,3+43,3+43,9+45,6+44,7=478,3$

Vi finn gjennomsnittet ved å ta summen av alle utsleppa og dele på talet på år. Det gjennomsnittlege utsleppet av ${\mathrm{CO}}_2$ per år målt i millionar tonn:

$\frac{478,3}{11}\approx 43,5 \mathrm{millionar} \mathrm{tonn}$

Vi sorterer tala i stigande rekkefølge.

${\mathrm{CO}}_2$ i millionar tonn:

41,8; 42,1; 42,6; 42,6; 43,3; 43,5; 43,9; 43,9; 44,3; 44,7; 45,6

Sidan det er 11 tal, er det tal nummer 6 som er i midten (utheva) og dermed er medianen.

Medianen eller medianutsleppet blir 43,5 millionar tonn.

Frå rekkefølga i løysinga i oppgåve d) har vi at det minste utsleppet er 41,8 millionar tonn, mens det største utsleppet er 45,6 millionar tonn. Variasjonsbreidda målt i millionar tonn er derfor

$45,6-41,8=3,8$

Vi bruker kommandoane "Størst", "Min", "Gjennomsnitt" og "Median" på tala i reknearket og får same svar som over.

I celle B18 kunne vi òg ha skrive =STØRST(B2:B12)-MIN(B2:B12).

Nedanfor kan du laste ned eit rekneark med ferdig løysing.

• Utslepp av CO2, rekneark med ferdig løysing(XLSX)

Finn både gjennomsnittet og medianen i talmaterialet.

2020 var året koronapandemien starta. Då vart det innført restriksjonar på å reise.

Vi skriv tala inn i eit rekneark og bruker kommandoen "Gjennomsnitt". Det gjennomsnittlege talet på feriereiser med fly er 5,87 millionar. Sjå òg under løysinga til oppgåve f).

Med kommandoen "Median" får vi at medianen for talet på feriereiser med fly er 6,49 millionar.

Alle tala ligg rundt 6,5 – med unntak av det siste talet, som er 2,02. Dette talet trekker ned gjennomsnittet, men påverkar ikkje medianen sidan det hamnar i enden på ei sortert liste av tala.

Gjennomsnittet er lågare enn alle tala med unntak av talet for 2020, som er veldig mykje lågare enn dei andre. Gjennomsnittet passar eigentleg ikkje med nokon av åra, mens medianen passar for nesten alle åra. Det er derfor medianen som best beskriv det typiske talet på feriereiser i perioden, med unntak av koronaåret 2020.

Vi bruker kommandoane "Størst" og "Min" og får at variasjonsbreidda er 4,82 millionar flyreiser. Legg merke til at variasjonsbreidda blir ganske stor på grunn av koronaåret 2020.

Nedanfor kan du laste ned eit rekneark med ferdig løysing.

• Tal på feriereiser, rekneark med ferdig løysing(XLSX)

• Vel statistikkvariabelen "Reiser".

• Vel kvartala 2021K1 og nyare.

• Under "Transportmåte" vel du "Fly".

• Under "Reisetype" vel du "Korte feriereiser i alt" og "Lange feriereiser i alt".

• Trykk på "Vis tabell".

• Vel "Lagre data som ..." og "Excel". Opne reknearket og legg saman tala så du får det totale talet på feriereiser med fly for kvart år.

Resultatet blir at i 2021 var det framleis mindre enn 3 millionar feriereiser med fly. I 2022 var det nesten tilbake på nivået før pandemien, mens i 2023 og 2024 var det heilt på same nivå som tidlegare.

Finn gjennomsnitt, median og variasjonsbreidde for dei to vekene til saman. Samanlikn òg dei to vekene med kvarandre ved å finne gjennomsnitt, median og variasjonsbreidde for kvar av vekene og studer forskjellane.

I denne oppgåva er det ikkje noko eksakt svar på kva som må vere med for å få full utteljing på ein prøve eller ein eksamen. Løysinga nedanfor er eit forslag til kva som kan gjerast.

Vi skriv inn tala i eit regneark. Så bruker vi kommandoane "Gjennomsnitt", "Median", "Størst" og "Min" for å finne dei ulike storleikane. Nedanfor har vi oppsummert dataa for dei to vekene. Hugs å ta med utklipp av reknearket ditt inkludert formelvisning av reknearket når du leverer eit slikt svar på prøvar. Sjå elles reknearket som kan lastast ned nedst på sida.

Vi ser at salet var best i veke 28 med eit totalt sal på 5 335 kroner. Samtidig er spreiinga i salstala størst i veke 29 sidan variasjonsbreidda er størst då. Salet har variert med 940 kroner i veke 29 og 740 kroner i veke 28. Medianen for veke 29 ligg nesten 200 under medianen for veke 28, mens gjennomsnittet berre ligg cirka 110 under. Det tyder på at i veke 29 var det fleire dagar med lågt sal og nokre få dagar med høgt sal. Det passar godt med at salsrekorden for dei to vekene var fredagen i veke 29, mens dagen med lågast sal var onsdagen i den same veka.

Medianen for veke 28 ligg over gjennomsnittsverdien, mens det er omvendt for veke 29. Det betyr at i veke 28 er det nokre få dagar med veldig lågt sal som trekker gjennomsnittet ned, mens det er motsett for veke 29.

Vi kan òg sjå at fredagen er den desidert beste dagen, mens laurdagen er dårlegast. Det gjeld begge vekene.

Nedanfor kan du laste ned eit rekneark med ferdig løysing.

• Kiosksal, rekneark med ferdig løysing(XLSX)