Storleikar, måltal og måleiningar

Ein storleik består av eit måltal og ei måleining som vi måler storleiken i. I tillegg bruker vi ofte eit symbol for storleiken.

Døme

Du har vore ute og øvingskøyrt med bil. Du har køyrt ei strekning på 20 km i løpet av ein halvtime.

I dette dømet er det to storleikar: ei strekning og ei tid. Strekninga har måltalet 20 og måleininga km (kilometer). Ofte bruker vi symbolet $s$ for strekning.

Spørsmål

Kva er måltalet og måleininga til tida?

Vi ønskjer å rekne ut kva farten på køyreturen blir i gjennomsnitt. Fart er ein storleik der vi ofte bruker symbolet $v$. Bruker vi symbola $s$ og $t$ for strekning og tid, blir formelen for farten

$v=\frac{s}{t}$

Gjennomsnittsfarten blir

$v=\frac{s}{t}=\frac{20 \mathrm{km}}{0,5 \mathrm{h}}=40 \frac{\mathrm{km}}{\mathrm{h}}$

Ofte skriv vi svaret med skråstrek: 40 km/h. Hugs at både brøkstrek og skråstrek betyr "delt på".

Oppgåve

Kva blir måltalet og måleininga til farten her?

Legg merke til at når vi tek med måleiningane i reknestykket, får vi automatisk måleininga til svaret.

Rekning med måleiningar i GeoGebra

Vi kan leggje inn reknestykket inkludert måleiningane i CAS i GeoGebra, og GeoGebra vil rekne ut både måltalet og måleininga for oss.