Hopp til innhald

  1. Home
  2. NaturfagChevronRight
  3. BioteknologiChevronRight
  4. Krysning og genmodifiseringChevronRight
  5. Forsøk: BlodtypebestemmelseChevronRight
TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

Oppgaver og aktiviteter

Forsøk: Blodtypebestemmelse

I dette forsøket skal du avgjera blodtypen ved hjelp av anti A- og anti B-serum, og læra om korleis antistoff og antigener reagerer med kvarandre.

Hånd med hansker holder finger med bloddråpe på tuppen. Foto.

Hensikt

I dette forsøket skal du:

  • sjå korleis blod klumpar seg saman (agglutinerer) når det blir blanda med eit antistoff, og lære korfor det skjer
  • lære deg å bestemme blodtypar
  • få betre grunnlag til å forstå korleis allela i vår genotyp fastset våre eigenskapar
  • lære om korleis antistoff og antigen reagerer med kvarandre, spesielt i AB0-systemet

Innleiing

Anti A-serum og anti B-serum er tilsett farge for at vi skal kunne skilje seruma frå kvarandre. Her er Anti-A blå og Anti-B gul.

Utstyr

  • En finger med bloddråpe over et objektglass. Foto.
    Bloddråpe avsettes på objektglass
    objektglass
  • to fyrstikkar
  • steril blodlansett
  • sprit
  • plaster
  • 2 dekkglass
  • mikroskop
  • anti A-serum
  • anti B-serum
  • sprit
  • klorin (kloricidin)

Framgangsmåte:

  1. Noter kva for farger seruma med antistoff har.
  2. Skriv A og B på kvar sin ende av objektglaset.
  3. Bruk ein steril blodlansett til å stikke eit lite hol på ein av dine eigne fingrar, etter at du har reingjort fingeren med sprit og bomull.
  4. Overfør ein drope blod til kvar ende av objektglaset.
  5. Sett plaster på fingeren slik at det ikkje blir noko søl av blod.
  6. Dryp ein drope anti A-serum på ein ende og ein drope anti B-serum på den andre.
  7. Bruk bakenden av ei fyrstikk til å blande blod og anti A-serum, og ei anna fyrstikk til å blande blod og anti B-serum.
  8. Vent i eitt minutt. Sjå etter samanklumping i bloddropane. Fastset blodtypen ved hjelp av Blodtypar og blodoverføring.
  9. Legg på dekkglas og studer i mikroskop. Sjå på preparat som har klumpa seg og ikkje. Du kan sjå i mikroskopet hos medelevar om du berre har ein type sjølv.
  10. Kvar elev må samle saman glas, bomull og fyrstikker (alt med blod på) og leggje der læraren viser (til dømes i eit stort glas med skrulokk). Avfallet leverast som spesialavfall, til dømes på apoteket.

    Objektglass med fire dråper
    Blodtypebestemming med serum.

Spørsmål:

  1. Kva skjer når blodet klumpar seg saman?
  2. Kva slags blodtype har du og kva slags genotypa(r) kan du ha?
  3. Kven kan du gi blod til eller få blod frå? Blodtypar? Nokon i di arbeidsgruppe?
  4. Korleis er fordelinga av blodtypane i klassen? Lag ein oversikt.
  5. Lag ei teikning av det du ser i mikroskopet (med og utan agglutinering).
    Kanskje du kan ta bilete gjennom okularet i mikroskopet med mobiltelefon eller digitalkamera?

Læringsressursar

Krysning og genmodifisering

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter

  • Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Forsøk: Mitose

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Arv og avl – når to blir éin

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Memory med genetikk og arv

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff