Fagstoff

Fylling av olje

Når du fyller hydraulikkolje, må du vere svært reinsleg for å unngå skadelege partiklar i systemet. Bruk alltid filtrering, helst filtervogn, for å sikre rein olje. Akkumulatorar skal berre trykksetjast med nitrogen, aldri med luft eller oksygen. Da får du sikker og driftssikker funksjon.

Person som står under eit fly med ei flaske i handa. Foto. — Her blir hydraulikkanlegget på eit fly fylt opp. Det er viktig at olja blir filtrert ved påfylling.

Omgrepsforklaringar

Hydraulikkolje

Hydraulikkolje er væska som overfører energi, smør komponentar og transporterer varme og partiklar i hydraulikksystem.

Påfyllingssil

Påfyllingssilen er det filteret som blir brukt for å fjerne grove partiklar frå olja ved påfylling.

Returfilter

Returfilteret reinsar olja når ho blir returnert til tanken frå systemet.

Filtervogn

Filtervogna er ei mobil eining med pumpe og finfilter som blir brukt til å fylle eller reinse hydraulikkolje.

Omløpsreinsing

Omløpsreinsing er prosessen der olja i tanken blir sirkulert gjennom eit filter for å fjerne forureiningar.

Akkumulator

Akkumulatoren er ein komponent som lagrar hydraulisk energi ved hjelp av komprimert gass og olje.

Fortrykk

Fortrykket er det innleiande gasstrykket i ein akkumulator før han blir fylt med olje.

Nitrogen

Nitrogen er ein inert gass, altså ein gass som ikkje reagerer kjemisk med andre stoff, som blir brukt til trykklading av akkumulatorar. Nitrogen reagerer ikkje med olje.

Fylling av olje

Fylling av hydraulikkolje er ein kritisk prosess der du både må vere svært nøyaktig og svært reinsleg. Anten det er snakk om førstegongsfylling eller etterfylling, er målet det same: å tilføre rein olje til systemet utan å få inn forureiningar som kan skade komponentane eller redusere levetida til systemet.

Hydraulikkolja skal ikkje berre overføre energi, men òg smørje bevegelege delar, verne mot korrosjon, transportere varme og føre slitasjepartiklar tilbake til filteret. For at olja skal kunne gjere desse oppgåvene effektivt, må ho vere så rein som mogleg.

Reinslegheit ved påfylling

Før du fyller, må området rundt påfyllingsopninga reingjerast grundig. Lause partiklar, støv og smuss må fjernast for å hindre at dei kjem inn i systemet. Dette gjeld både påfyllingspunktet på tanken og utstyret du bruker til å helle olja med.

Filtrering av olje

Minstekravet til filtrering ved påfylling er at du bruker ein påfyllingssil med maskevidde på maksimum 100 mikrometer. Dette gir eit visst vern, men er ikkje tilstrekkeleg for moderne hydraulikksystem med høg presisjon.

Ei betre løysing er å filtrere olja gjennom returfilteret i systemet, føresett at filteret har tilstrekkeleg filtreringsgrad (finleik). Returfilteret fjernar partiklar før olja når tanken, men det har ofte avgrensa gjennomstrøymingskapasitet, så prosessen kan vere tidkrevjande.

Den mest effektive metoden er å bruke ei filtervogn. Dette er ei mobil eining med ei sjølvsugande pumpe og eit finfilter med indikator. Filtervogna trekker olja ut av emballasjen, filtrerer henne og fører henne gjennom ein slange direkte til tanken. Dette sikrar at berre rein olje blir tilført til systemet. Det gjer påfyllinga rask og trygg.

Filtervogna kan òg brukast til omløpsreinsing. Då blir olja sirkulert i tanken gjennom filteret for å fjerne partiklar som har samla seg over tid.

Eit sylindrisk filter av metall. Filteret har ei nettingoverflate på den sylindriske sida og eit stort hol på endeflatene. Foto. — Filter i hydrauliske anlegg er ofte laga av metall for å tole høgare trykk enn det papirfilter toler. God reinsing i hydraulikkrinsen krev at eit filter samlar opp ureiningane.

Fylling av akkumulator

Trykkakkumulatorar er spesialkomponentar som lagrar energi i form av komprimert gass og hydraulikkolje. Fylling og trykklading av akkumulatorar må alltid utførast etter forskriftene frå produsenten.

Mange akkumulatorar blir leverte førehandsfylte med nitrogen og har eit fortrykk på 0,5–1 MPa (5–10 bar). Før fylling må du kontrollere trykket og tilstanden, og du må følge instruksjonane til leverandøren svært nøye.

Hydraulisk eining med akkumulator montert i motorrommet på ein bil. Foto. — Hydraulikk kan nyttast til mykje. Her har vi ein hydraulikkmodul med akkumulator frå fjøringssystemet på ein bil.

Viktig sikkerheitsinformasjon:

Akkumulatorar skal berre trykksetjast med nitrogen. Bruk av luft eller oksygen er livsfarleg og kan føre til eksplosjon. Oksygen reagerer veldig med olje under trykk og kan ta fyr spontant.
Ved fylling må du bruke godkjent utstyr for nitrogenpåfylling, og du må sørge for at alle ventilar og koplingar er tette og i god stand. Etter trykklading skal akkumulatoren kontrollerast for lekkasje og funksjon.

Oppsummering

Fylling av hydraulikkolje og akkumulatorar krev nøyaktigheit, reinslegheit og rett utstyr. Ny olje må alltid filtrerast før ho blir tilført systemet, og området rundt påfyllingspunktet må vere reint. Bruk av filtervogn gir best resultat og sikrar at systemet får rein olje med rett viskositet og andre ønskte eigenskapar.

Ved fylling av akkumulatorar må du følge forskriftene til produsenten og bruke nitrogen – aldri luft eller oksygen. Rett fylling og vedlikehald av olja er avgjerande for levetida, driftssikkerheita og yteevna til hydraulikkanlegget.