Hopp til innhald
Nynorsk

Fag

Oppgåve

Utforsk idéar om mennesket

Det finst mange ulike idéar om mennesket i austleg og vestleg filosofi. I denne oppgåva skal du samanlikne to filosofar eller filosofiske retningar sitt syn på mennesket.
Hand som held forstørringsglas med fleire menneske i. Foto.

Utforsk idéar om mennesket

I denne oppgåva skal du utforske forskjellige idéar om mennesket i ulike filosofiske tradisjonar til ulike tider. Du skal først velje ein filosof eller ei filosofisk retning, deretter samanlikne med ein annan filosof eller ei anna retning, og til slutt presentere det du har komme fram til.

1. Førebuing

  1. Vel ein filosof eller ei filosofisk retning. Du kan velje frå tipsa i boksen under.

  2. Finn kjelder som beskriv denne retninga, eller idéane til filosofen om mennesket. Du kan til dømes bruke lenkene i boksen under og søke på snl.no.

Tips og lenker til ulike emne og filosofiske tradisjonar

Du finn ei beskriving av ulike filosofar og filosofiske retningar i vestleg, indisk og kinesisk filosofi i desse tre artiklane:

Her har vi samla forskjellige emne du kan utforske. Vi har på ein litt forenkla måte gruppert filosofane og dei filosofiske retningane under ulike kategoriar.

Ulike etiske perspektiv på mennesket

  • Korleis bør vi leve?

    • Klassisk hinduisme i indisk filosofi

    • Aristoteles i vestleg filosofi

    • Konfutse i kinesisk filosofi

    • Laozi i kinesisk filosofi

    • Mozi i kinesisk filosofi

  • Det gode mennesket

    • Mengzi i kinesisk filosofi

    • Rousseau i vestleg filosofi

  • Det egoistiske mennesket

    • Xun zi i kinesisk filosofi

    • Hobbes i vestleg filosofi

Ulike syn på essensen eller sjela til mennesket

  • Dualisme: Mennesket består av ein kropp og ei sjel

    • Platon i vestleg filosofi

    • Augustin i vestleg filosofi

    • Descartes i vestleg filosofi

    • Sankhya i indisk filosofi

  • Monisme: Vi er alle del av den same heilskapen

    • Spinoza i vestleg filosofi

    • Shankara i indisk filosofi

  • Mennesket har ingen fast essens

    • Hume i vestleg filosofi

    • Jean-Paul Sartre i vestleg filosofi

    • Simone de Beauvoir i vestleg filosofi

    • Buddha i indisk filosofi

    • Nagarjuna i indisk filsofi

2. Utforsk

  1. Når og kvar levde filosofen? / Når og kvar oppstod den filosofiske retninga?

  2. Beskriv filosofen eller retninga sitt syn på mennesket. Kva var filosofen eller den filosofiske retninga sine sentrale tankar?

  3. Reflekter sjølvstendig over filosfen sitt synspunkt. Tips til refleksjonspunkt:

    • Er synet framleis aktuelt i dag?

    • Er du einig eller ueinig?

    • Kva er dei viktigaste argumenta for eller mot dette synet på mennesket?

    • Kva kan konsekvensane av eit slikt syn på mennesket vere?

3. Samanlikn

  1. Vel ein annan filosof eller ei anna filosofisk retning og undersøk synet på mennesket hos denne filosofen eller retninga.

  2. Beskriv dei viktigaste likskapane og forskjellane mellom dei to ulike filosofane og filosofiske retningane du har valt.

4. Presenter

Presenter det du har komme fram til for dei andre i klassen. Dette kan gjerast på ulike måtar. De kan til dømes dele kort i plenum, lage ein podkast, eit foredrag, ein film eller skrive inn det de har komme fram til i eit delt dokument.

5. Samanfatt i plenum

  1. Fekk de nokon nye tankar om kva det vil seie å vere menneske?

  2. Kvifor finst det så mange ulike syn på mennesket?

  3. Har synet på mennesket forandra seg mykje fram til i dag, eller finn vi igjen mange av dei same tankane no som vi hadde tidlegare?

  4. Er det nokon store forskjellar mellom synet på mennesket i vestleg, indisk og kinesisk filosofi, eller kan vi finne igjen dei same idéane i ulike tradisjonar?

  5. Trur de dei store teknologiske framstega vil forandre synet på mennesket i framtida?

Skrive av Karl Henrik Aanesen.
Sist oppdatert 02.03.2026

Siste steg i læringsstien

Du er no på siste steget i læringsstien Idéar om mennesket

Gå til faget: Religion og etikk

Gå til emne: Idéar om mennesket