Oppgåve

Reflekter over natur, landskap og identitet

Korleis vil du beskrive staden du vaks opp? Er det veldig annleis enn der du bur no? Naturen og landskapa rundt oss er med på å forme kven vi er. I denne oppgåva skal du arbeide med beskrivingar og refleksjon.

Libysk ørkenlandskap med både fjelltoppar og ørkensand. Foto.

Oversiktsbilete over ein storby med skyskraparar. Foto.

Jordbærplukkarar i arbeid på jordbærmarker. Ein traktor og kassar med tak over er i forgrunnen. Foto.

Oversiktsbilete over fjellandskap med åkrar, elvar og vegar i botnen. Foto.

Til læraren

Å jobbe med landskap og identitet kan vekke sterke kjensler på godt og vondt. Nokre elevar kan ha traumatiske minne knytte til stader dei har budd i delar av livet sitt. I del 2 kan elevane velje om dei vil dele kjensler dei har knytt til staden dei kjem frå eller ikkje.

Del 1: Staden din

Lukk auga og sjå for deg staden du vaks opp. Korleis ser landskapet ut der?
- Naturlandskapet: Korleis ser naturen ut?
- By- og kulturlandskapet: Korleis ser det ut der folk lever og bur?
Lukk auga igjen og kjenn etter korleis det kjennest å tenke på staden du vaks opp.
- Er det glede? Lengt? Noko heilt anna?
Kva for minne har du frå staden din?
- Hugsar du noko som skjedde der? Lukter? Smakar? Noko anna?

Teikn og/eller skriv ned nokre stikkord om det du har tenkt på i punkta over.

Del 2: Del stadene de kjem frå

I par eller grupper:

Byt på å fortelje dei andre om staden de vaks opp.
Prøv å beskrive korleis det ser ut så nøyaktig du kan, slik at dei andre kan sjå det for seg.

Du vel sjølv kor mykje du vil dele om kjensler og minne.

Del 3: Natur, landskap og identitet

Identitet er i denne samanhengen korleis du opplever at du er som person. På kva måte har naturen og landskapet på staden du vaks opp, påverka kven du er, trur du?

Kva liker du å gjere i dag?
Kva for tema er du oppteken av?
Kva verdiar er viktige for deg?

Nokre døme

Viss du er vaksen opp nær ein skog, er du kanskje oppteken av dyr og plantar, av å vere ute. Eller så kan det motsette skje, at du har fått nok av natur og lengtar etter bylivet og det å ha mange menneske rundt deg.
Har du vakse opp i ein storby, har du ofte anledning til å besøke museum, kaféar og gå på konsertar. Er slike kulturopplevingar viktige for deg? Kanskje held du på med musikk eller noko anna kreativt? Eller er det slik at du så ofte du kan, forlèt byen for å dra ut i naturen?
Driv du med idrett? Då har staden du vaks opp kanskje eit område der du kan halde på med idretten din. Korleis har idretten påverka kven du er?
Viss du har sett at staden du budde på blei forandra av forureining eller krig, er du kanskje ekstra interessert i politikk og klima?

Del 4: Det norske landskapet

I par:

Kva tenker de på som eit "typisk norsk" landskap? Korleis ser det ut? Sjå gjerne på bileta i del 5 viss de treng litt hjelp.
Kva er dei viktigaste forskjellane mellom landskap og natur i Noreg og stadene de kjem frå? Skriv opp forskjellane som ei liste.

Døme samanlikning
Noreg, Vestlandet	Danmark, Jylland
mange høge fjell	veldig flatt
store fossar	store elvar

Del 5: Dei norske orda

Sit saman i par og sjå kor detaljert de klarer å beskrive desse bileta:

Barn som akar, står på ski og leikar i snøen utanfor ei hytte. Foto.

Rorbuer ved sjø og fiskebåtar med høge fjelltoppar i bakgrunnen. Foto.

Morelltre i blomstring med fjord og fjell i bakgrunnen. Foto.

Viss de kjem frå eit heilt anna landskap enn dei norske landskapa på bileta over, kan det vere vanskeleg å finne dei rette norske orda.

Samarbeid i klassen: Kva var vanskeleg å beskrive? Er det nokon andre som kjenner dei norske orda de ikkje fann sjølv?
Finst det eit eige ord for det same i førstespråka de har? Viss ikkje – kvifor ikkje, trur de?
Lag ei ordliste med dei norske orda som står i boksen under med ei forklaring på førstespråket ditt. Du kan bruke både ordbøkene og LEXIN som hjelp.

Ordhjelp til bileta

Bilete 1: aking, hytte, snø, rumpebrett, vinterdress, lue, vottar, ski, skistavar, skigard, grantre

Bilete 2: isbre, brefront, morene, gras, stein

Bilete 3: rorbu, tong, fjære, fiskeskøyte, fjellvegg, torvtak, brygge

Bilete 4: morelltre, blomstring, frukttre, fjord, fjell, snødekt

Del 6: Del ord frå dykkar eige førstespråk

Kva for ord om naturen og landskapet er typisk for staden der du vaks opp? Bruk gjerne eit bilete frå staden som hjelp.
Skriv ned nokre ord på førstespråket ditt om natur og landskap som er vanskelege å forklare på norsk utan å bruke mange ord.
Del med ein medelev og diskuter: Kva seier desse orda om staden de kjem frå? Seier orda noko om kven de er – identiteten dykkar?

Del 7: Skriv sjølv

Skriv ein kort, reflekterande tekst om natur og identitet der du bruker det de har jobba med i del 1–6. Du kan bruke desse setningsstartarane om du vil:

Eg vaks opp i ...
Landskapet der er ...
Det luktar ...
Eg hugsar godt ...
Eit sterkt minne er ...
Eg er veldig oppteken av ... fordi ...
Då eg kom til Noreg, ...
Eg saknar ...
Eg er ekstra glad i ordet ...
Det som har påverka identiteten min mest, er ...
Eg lurer på om ...