Samiske språk

Før du les

Desse fagomgrepa blir brukte i teksten:

samisk

namn på språk som samane snakkar

førstespråk

det språket du lærer først, morsmål

andrespråk

språk du lærer etter førstespråket

Samiske språk i Noreg i dag

Viss du ser på kartet over, ser du at det er ti samiske språk. I Noreg er det tre levande samiske språk: nordsamisk, sørsamisk og lulesamisk. Det blir gitt opplæring i desse tre samiske språka i Noreg. Kartet viser òg at vi har pitesamisk i Noreg, men det er så få som snakkar språket, at vi reknar det som sterkt trua.

I Noreg er det fleire elevar som har samisk som førstespråk og som andrespråk no enn før. Det blir òg snakka samisk i delar av Sverige, Finland og Russland.

Nordsamisk

Nordsamisk er det største samiske språket. Det er omtrent 25 000 personar som snakkar nordsamisk. Det blir snakka i Troms og Finnmark, og i enkelte kommunar i Nordland fylke.

Det er ikkje så mange ord frå nordsamisk som har fått plass i det norske språket, men orda pulk og lavvo er to døme. Begge orda er knytte til samisk kultur.

Lulesamisk

Det er rundt 600 personar som i dag bruker språket lulesamisk. Lulesamisk kan kanskje forsvinne fordi det er få personar som bruker det. Det er rekna som alvorleg trua. Dei som snakkar lulesamisk, bur stort sett i nokre få kommunar i Nordland. Sjå kartet der lulesamisk er markert med L og ein rosa farge.

Sørsamisk

Det er omtrent 1 000 personar som kan snakke det sørsamiske språket. I heile Sápmi, området samane bur i, er det omtrent 2 000 sørsamar. Halvparten bur i Noreg.

På kartet kan du sjå at det sørsamiske språket blir snakka midt i Noreg. Det er markert med S og ein grøn farge. Området er delar av Nordland, Trøndelag og Innlandet.

Likskapar og ulikskapar mellom sørsamisk, lulesamisk og nordsamisk

Nordsamisk og sørsamisk er veldig ulike språk, mens lulesamisk har nokre likskapar med både nordsamisk og sørsamisk. I oversikta under kan du sjå det første verset av den samiske nasjonalsongen på norsk, nordsamisk, lulesamisk og sørsamisk.