Hopp til innhald

  1. Home
  2. Religion og etikkChevronRight
  3. Metodar for utforsking og dialogChevronRight
  4. Metodar for utforskingChevronRight
  5. Observasjon av kompleks samhandling ChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Observasjon av kompleks samhandling

Systematisk observasjon handlar også om å registrere kva som skjer og blir sagt i samspel mellom menneske i ei gruppe. Å observere og beskrive det komplekse i handlingar og kommunikasjon er krevjande.

To personer som snakker sammen inne i hver sin boble. Foto.

Komplekse og tvitydige handlingar

Vi menneske er samansette vesen, og det er ikkje alltid ein klar samanheng mellom dei handlingane vi utfører, eller mellom ord og handling. Ofte opptrer vi tvitydig.

Kanskje har du høyrt bestemor seie: "Eg har ikkje vore sjuk i heile vinter – men bank i bordet!», og observert at ho kakkar lett med knoken i matbordet.

Kva er det du har vore vitne til? Kvifor seier ho det ho seier, og kvifor gjer ho det ho gjer?

Åtferda du nettopp har vore vitne til, har røter i eldgamle førestillingar om at vonde ånder kunne hemne seg på menneske som hadde vore spesielt heldige i livet.

Men kvifor bankar bestemora di, som aldri har trudd på åndsvesen, i bordet for at det ikkje skal gå troll i ord? Slik åtferd er spennande å observere, men ikkje alltid like lett å forklare, verken for den som utfører handlinga, eller for deg som observatør.

Kommunikasjon som kompleks samhandling

Når du observerer ein kommunikasjon mellom to eller fleire personar, må du både beskrive sjølve kommunikasjonssituasjonen, kva roller dei ulike personane har, og korleis samspelet mellom desse rollene er.

I ein samtale skiftar deltakarane på rolla som sendar og avsendar. I ei forelesing eller preike er det gjerne éin person som vi tydeleg kan kallast avsendar, mens dei øvrige har rolla som mottakar.

Prøv å observere både kva som blir sagt, og korleis det som seiast, blir sagt. I tillegg er det viktig å leggje merke til kva det ikkje blir snakka om. Ofte vil kroppsspråket avsløre kva for kjensler personane har rundt det kommunikasjonen dreier seg om.

Kommunikasjon i kontekst

All kommunikasjon skjer i ein kontekst, ein samanheng. Viktige kontekstar er normer og verdiar, språk, kultur og religion. Les meir om dette i faget Kommunikasjon og kultur på NDLA:

Øv deg på å observere

Studer dette klippet frå Linn Skåbers humorserie "Hjerte til Hjerte". Karakteren Linn Skåber (spela av Linn Skåber) har fått jobb i forlaget Gyldendahl, men det er no avslørt at ho har plagiert andre forfattarar i den boka ho nettopp har redigert. Ho er derfor innkalt til møte med direktøren og staben hans:

Klipp frå den norske humorserien "Hjerte til hjerte" som blei send på NRK 1 i 2007.

Sjå videoen og noter ned det du observerer.

  • Beskriv dei fysiske omgivnadene for kommunikasjonen (stad, innreiing, gjenstandar).
  • Kva er føresetnaden for kommunikasjonen?
  • Kva er hensikta med kommunikasjonen?
  • Kva roller inngår i denne kommunikasjonen?
  • Korleis vil du beskrive samspelet mellom rollene?
  • Er det noko underliggjande som ikkje blir sagt?
  • Beskriv kroppsspråket til dei ulike personane. Kva kjem til uttrykk gjennom det?
  • Kva for normer og verdiar dannar bakteppe for det som skjer i kommunikasjonen?

Læringsressursar

Metodar for utforsking

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Læringssti

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter

SubjectEmne

Kildemateriale

  • SharedResourceDelte ressurser

    Skapingssoga slik vi finn ho i Bibelen

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SharedResourceDelte ressurser

    Den norrøne skapingssoga

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SharedResourceDelte ressurser

    Norrøn mytologi: Balders død

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SharedResourceDelte ressurser

    Samisk skapingssoge

    Tilleggsstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • Det er ikkje noko kjernestoff tilgjengeleg for kildemateriale.