Hopp til innhald

  1. Home
  2. Kokk- og servitørfag Vg2ChevronRight
  3. Økonomi og salChevronRight
  4. Lover og reglarChevronRight
  5. MatlovaChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Matlova

I januar 2004 tok Lov om matproduksjon og mattryggleik m.m. til å gjelde. Denne lova blir i daglegtalen ofte omtalt som matlova. Alle som jobbar i ein serveringsstad må følgje ein del lover og reglar for å sikre at det blir produsert trygg mat. Dei viktigaste reglane finn ein i matlova, næringsmiddelhygieneforskrifta og internkontrollforskrifta.

Mattilsynet på besøk i eit kjøkken. Foto.
Prosjektleiar Bente Elisabeth Lind (t.h) i Mattilsynet saman med Lars Erik Vesterdal, kjøkkensjef på Rica Nidelven Hotell i forbindelse med oppstart av pilotprosjektet "smilefjes på spisesteder".

Formålet med lova

Formålet med lova er å sikre helsemessig trygge næringsmiddel og fremje helse, kvalitet og forbrukaromsyn langs heile produksjonskjeda, og vareta miljøvennleg produksjon.

Ansvarsplassering

Det er verksemda sjølv som har ansvaret for å førebyggje fare, varsle helsestyresmaktene og setje i verk tiltak når dei mistenkjer at maten kan vere helsefarleg. Verksemda må rette seg etter føresegnene i lova, og ha eit eige internkontrollsystem.

Verksemda er òg ansvarleg for at alle dei tilsette har fått nødvendig opplæring i føresegnene matlova.

Trygg mat

Matlova har eit forbod mot å omsetje mat som ikkje er trygg. Også drikkevatn og innsatsvarer som blir brukte i matproduksjonen skal vere trygge. For å skape god mattryggleik er det eit viktig prinsipp i lova at ein skal kunne spore kvar produkta kjem ifrå. Fleire store matskandalar i Europa og i andre delar av verda har ført at kontrollen er styrkt. Om nokon blir sjuke av maten, skal det vere mogeleg å finne ut kvar maten har kome frå.

Den ansvarlege for verksemda skal ha opplysningar om alle som har levert næringsmiddel til verksemda og kunne gjere desse opplysningane tilgjengelege for Mattilsynet på førespurnad. Det å oppbevare faktura kan t.d. vere viktig dokumentasjon på at ein kan spore vara.

Merking av mat

Verksemda har ansvaret for at all mat som er merkt, skal innehalde rett informasjon om vara. Driv ein i tillegg med marknadsføring og reklame for eit produkt, skal denne vere korrekt og ikkje villeiande for forbrukarane.

Mattilsynet

Det er Mattilsynet som passar på at ein følgjer matlova, og dei har etter lova rett til å kome på tilsyn. Dersom det oppstår tilhøve som gjer at næringsmiddel kan bli helseskadelege, kan verksemda få pålegg eller beskjed om å stengje heile eller delar av produksjonen. Dersom bedrifta ikkje rettar seg etter pålegg frå Mattilsynet, kan bedrifta bli pålagd å stoppe all produksjon i inntil 6 månader. Bedrifta kan òg risikere å få bøter dersom feila ikkje blir retta opp innan tidsfristen.

Kontroll av serveringsstader

Straffeansvar

Ein kan risikere å bli straffa med bøter og/eller fengsel i inntil eitt år ved forsettleg eller uaktsomt brot på føresegnene i matlova. Ved særskilt grovt brot på føresegnene kan ein få fengsel i inntil to år.

Sentrale forskrifter til lova:

Forskrift om næringsmiddelhygiene

Forskrift om internkontroll

Forskrift om matinformasjon til forbrukarane

Hugs

  • En forskrift inneholder utfyllende regler i forhold til teksten i selve loven.
  • Lover er ofte generelle, i praktisk arbeid bruker vi gjerne forskriften når vi skal finne ut hvilke regler som gjelder.

Læringsressursar

Lover og reglar

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter