Hopp til innhald

  1. Home
  2. NorskChevronRight
  3. Tekst i kontekstChevronRight
  4. Norrøn tidChevronRight
TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

Oppgave

Frå hærførar til helgen

Etter at han var død, vart Olav Haraldsson kanonisert som helgen i den katolske kyrkja. Kva har forteljinga til Snorre om Heilag-Olav sams med forteljingar om martyrar i vår tid?

Olav Haraldsson fall i slaget på Stiklestad. Men etter at han var død, vart han den mektigaste av alle kongar i norrøn tid. Biskopen utropte Olav til helgen, og Snorre fortel om mange av dei undera som folk som såg den døde kongen, opplevde. Nidaros vart ein viktig by for den katolske kyrkjemakta og sentrum for ein omfattande Olav-kultus.

Hærmenn samles rundt den døde kongen. Alterbilde.
Heilag-Olavs død, framstilt på eit altarbilete frå 1300-talet.

Oppgåve 1

Slaget på Stiklestad

0:00
Slaget på Stiklestad

Olav den hellige blir helgen

0:00
Olav den hellige blir helgen

Lytt til desse to opplesingane av Jack Fjellstad frå Soga om Heilag-Olav.

  1. Korleis vert tanken om Olav Haraldsson som helgen etablert i desse to tekstutdraga?
  2. Soga om Heilag-Olav vart skriven etter at Olav Haraldsson var død. Kvifor trur du det var viktig for forfattaren å leggje vekt på det som hende etter at kongen var død?

Oppgåve 2

Sjå videoklippet «Pilegrimsmålet Nidaros» frå NRK-programmet Olavs grav – Domens gåte.

  1. Kva rolle spelte Nidaros i det katolske universet i mellomalderen?
  2. Sjå også klippet « Pilegrimsbyen Trondheim» frå same program. Ein helgen er ein person som vert gjenstand for religiøs dyrking (kult) etter sin død. Gjer greie for typiske scener frå Olavs-kultusen i mellomlalderbyen Nidaros.
Uthamna Ny-Hellesund og det smale Olav-sundet. Fotografi.
Det smale Olav-sundet i Ny-Hellesund er ein av mange stader i Noreg som har namn etter Heilag-Olav.

Oppgåve 3

  1. Stadnamn rundt om i Noreg er basert på segner som fortel om dei overnaturlege kreftene Heilag-Olav hadde. Kva er historia bak stadnamna nedanfor?
    • Olav-sundet (Ny-Hellesund)
    • Olavskorset (Gulen)
    • Olavskilden (Lørenskog)
    • Tåresteinen (Kviteseid)
  2. Kjenner de til tilsvarande segner knytte til stadnamn der de bur? Kva går segna ut på, og kva for naturfenomen er ho knytt til?

Oppgåve 4

Legender er forteljingar om livet og døden til helgenar og martyrar. Mange av desse forteljingane har levd på folkemunne før dei vart skrivne ned. Frå norsk mellomalder kjenner vi legender om Heilag-Olav og St. Sunniva.

Ein martyr er ein person som ofrar livet sitt for den religiøse trua si eller for ei spesiell sak. Martyr-omgrepet vert i vår tid ofte brukt om personar som ofrar livet sitt for Allah, eller ei islamistisk overtyding. Martyrar er førebilete for andre, og Koranen gir dei som vert drepne for Guds sak, ein spesiell status etter døden:

«Anse ikke dem som ble drept for Guds sak for døde. Nei, de er levende hos Herren og mottar av Hans gaver» Koranen 3:163

Skriveoppgåve

Skriv eit kortsvar på 250 ord der du samanliknar tema og forteljarperspektivet i Snorres forteljing om Heilag-Olavs død med ein feature-reportasje om martyrar i vår tid.

Ta utgangspunkt i desse to tekstane:

Læringsressursar

Norrøn tid

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Læringssti

SubjectEmne

Fagstoff

  • SubjectMaterialFagstoff

    Europeisk høgmellomalder, 1000–1350

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SubjectMaterialFagstoff

    Sigurd Jorsalfare dreg til Jerusalem

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter

  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Norrøn mytologi

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Høvisk litteratur

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Dramatiser ei islandsk ættesoge

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Kva fortel teksten om forfattar og samtid?

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Filmen Arn – Tempelridderen som historisk beretning

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
SubjectEmne

Vurderingsressurs

  • AssessmentResourceVurderingsressurs

    Kva kan du no om heltedikt og gudedikt?

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • Det er ikkje noko kjernestoff tilgjengeleg for vurderingsressurs.

SubjectEmne

Kildemateriale

  • SharedResourceDelte ressurser

    Litterære tekstar frå norrøn tid

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SharedResourceDelte ressurser

    Ringenes Herre: Ringens Brorskap

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff