"Som i en kinosal" av Paal Brekke
Finn diktet "Som i en kinosal" på Nasjonalbiblioteket og les det éin og éin inni dykk.
Gå saman i par. Les diktet høgt for kvarandre. Diskuter deretter korleis forma til diktet påverkar korleis de les det.
Nokre frivillige les diktet framfor klassen.
Diskuter i klassen: Var det nokon opplesnader de syntest var spesielt gode? Kvifor?
Tittelen til diktet er ei ufullstendig samanlikning. For kva er det eigentleg som er "som i ein kinosal"?
Utan å snakke med andre: Skriv ned ordet/orda de meiner skal vere framfor frasen "som i kinosal".
Samanlikn med andre i klassen og diskuter kvifor de skreiv som de gjorde.
Diskuter: Kva meiner de er temaet i diktet? Er dette eit typisk modernistisk tema? Les fagartikkelen "Modernismen – ein reaksjon på modernitet" for å finne svaret.
Les om modernistisk lyrikk i fagartikkelen "Typisk modernistisk – Make it new!"
Vil de seie at "Som i en kinosal" har typiske modernistiske trekk? Grunngi ved å peike på døme frå diktet.
Kva funksjon meiner de dei typiske modernistiske trekka ved diktet har?
Kva er verkelegheita? Dette er det sentrale spørsmålet i Platons hòlelikning, som set eksistensielle spørsmålsteikn ved tilværet, akkurat slik det lyriske eget i Paal Brekke sitt dikt gjer.
A. Diskuter likskapar og forskjellar i "Som i en kinosal" og "hòlelikninga".
Sjå videoen om hòlelikninga over. Samanlikn diktet "Som i en kinosal" med hòlelikninga til Platon. Svar på desse spørsmåla:
Kva likskapar er det mellom menneska som ser på skuggar i hòlelikninga og publikum i "Som i en kinosal"?
Kva likskapar er det mellom det lyriske eget i "Som i en kinosal" og mannen som slepp fri i hòlelikninga?
Mannen i hòlelikninga går opp i lyset og ser "den verkelege verda". Samanlikn handlingane til det lyriske eget i diktet med denne handlinga.
B. Ny innsikt?
Korleis kan det å samanlikne "Som i en kinosal" med hòlelikninga gi ny innsikt i diktet til Paal Brekke? Diskuter spørsmålet i grupper.
Lag eit urtypisk modernistisk dikt. Diktet skal heite "Som i eit klasserom", og du skal bruke "Som i en kinosal" som inspirasjon og mønster.
For at diktet skal bli typisk modernistisk, bør det
handle om framandkjensle og angst
ikkje ha fast form (ikkje enderim, fast rytme eller strofeoppbygging)
ha broten syntaks
ha upoetisk språk
Les gjerne diktet høgt for kvarandre!
Relatert innhald
Kva er typisk for forma i modernistiske tekstar? Ein artikkel om kjenneteikn ved modernistisk prosa og lyrikk.
Allegorien "Foran loven" frå Prosessen er ei gåte for litteraturforskarane. Korleis løyser de gåta?