Korleis lodde elektronikk og leidningar?

Korleis kan du oppnå eit godt resultat?

Når du skal lodde, kan rett utstyr vere ein viktig nøkkelfaktor for å få eit godt sluttresultat. Det er viktig å bruke rett temperatur, rett flussmiddel og loddetinn og dessutan stativ for å halde komponentane i rett posisjon.

Nødvendig utstyr

Før du startar loddinga, treng du følgande utstyr:

loddebolt

elektrisk verktøy som blir varma opp for å smelte loddetinn

loddetinn

metalltråd, ofte med ein flusskjerne, som smeltar og dannar sambandet mellom komponentar

flussmiddel

reingjer og førebur metalloverflata for lodding (oftast allereie innebygd i loddetinnet)

loddestativ

held loddebolten når han ikkje er i bruk

fuktig svamp eller messingull

til reingjering av loddespissen

avbitar eller tong

til å klippe leidningar og komponentbein

avmantlingstong

til å fjerne isolasjon frå leidningar

vernebriller

vernar auga

ventilasjonsutstyr

bordvifte eller avsug som fjernar lodderøyk

arbeidsmatte

varmebestandig matte som vernar arbeidsflata

Trinnvis loddeprosess

Følg desse trinna for eit godt loddesamband:

Trinn 1: Førebuing

• Sørg for godt lys og god ventilasjon på arbeidsplassen.

• Bruk vernebriller og plasser loddebolten i stativet.

• Kontroller at loddebolten er sett til rett temperatur (ca. 300–350 °C).

Trinn 2: Klargjering av komponentar

• Bruk avmantlingstong til å fjerne isolasjon frå leidningane (ca. 5 mm).

• Vri kopartrådane varsamt saman for å unngå lause trådar.

• Reingjer loddespissen med fuktig svamp eller messingull.

Trinn 3: Fortinning

• Påfør ei lita mengde loddetinn på loddespissen ("fortinn loddespissen") for god varmeoverføring.

• Fortinn enden av leidninga eller komponentbeinet ved å varme metallet med loddespissen og samtidig tilføre loddetinn.

Fortinning betyr å legge på eit tynt lag med loddetinn for å gjere det enklare å samanføye delar.

Trinn 4: Lodding av sambandet

• Hald loddespissen mot komponent og kretskort samtidig, slik at begge delar blir varme.

• Tilfør litt loddetinn ved overgangen mellom komponent og kretskort. Loddetinnet skal flyte fint og dekke skøyten heilt.

• Fjern loddebolten raskt etter at loddetinnet har flytt godt ut.

Trinn 5: Avkjøling og kontroll

• La sambandet kjøle seg ned naturleg utan å blåse på loddetinnet.

• Kontroller loddepunktet visuelt. Eit godt loddepunkt skal vere blankt og jamt fordelt rundt komponent og leidning.

• Klipp bort eventuelle overskytande bein med ein avbitar.

Helse, miljø og sikkerheit (HMS) ved lodding

Når du loddar, er HMS-tiltak viktig for å unngå skadar og uhell:

• Bruk alltid vernebriller for å verne auga mot sprut av varmt loddetinn.

• Unngå innanding av lodderøyk ved å sørge for god ventilasjon eller bruke avtrekksvifte.

• Unngå å ta direkte på loddespissen, då temperaturen kan gi alvorlege brannskadar.

• Ikkje legg frå deg loddebolten utan tilsyn, og slå av loddebolten når han ikkje er i bruk.

• Ha ein ryddig arbeidsplass for å førebygge uhell.

Kva kan gå gale under loddinga?

Her er nokre vanlege feil og utfordringar:

Kaldlodding

Dette oppstår viss loddepunktet ikkje blir tilstrekkeleg oppvarma, og det gir dårleg elektrisk kontakt.

Løysinga er å varme opp området på nytt og tilføre litt ekstra loddetinn.

Overoppheiting av komponentar

For mykje varme kan skade sensitive komponentar.

Løysinga er å ikkje halde loddebolten for lenge mot komponentane. Jobb raskt og presist.

Kortslutning

Loddetinn som flyt utover ønskt område kan føre til uønskte elektriske samband.

Løysinga er å bruke rett mengde loddetinn og fjerne overskytande loddetinn med ein loddesugar eller loddeveike.