Gradbøying av adjektiv

Gradbøying

Gradbøying betyr å fortelje kva grad eit adjektiv har. Når vi seier at "den kvite blusen er billigare enn den svarte", samanliknar vi den kvite og den svarte blusen ved å gradbøye adjektivet "billig".

Vi bøyer adjektiv i tre gradar: positiv, komparativ og superlativ.

Legg merke til at vi på norsk gradbøyer på to ulike måtar:

• ved å legge til endingane -are og -(a)st (billig – billigare – billigast)

• ved å setje meir og mest framfor adjektivet (populær – meir populær – mest populær)

Gradbøying på spansk

For å gradbøye adjektiv på spansk set vi más (komparativ) og el/la/los/las más (superlativ) framfor adjektivet:

• La blusen negra es más barata que la blusa blanca. (Den svarte blusen er billigare enn den kvite blusen.)

• Estas blusens son las más baratas. (Desse blusane er billigast.)

Samsvarsbøying

Adjektiv må alltid samsvare i kjønn og tal med substantivet det beskriv. Dette gjeld òg når vi gradbøyer adjektiv. Viss du treng litt repetisjon av samsvarsbøying, kan du ta ein titt på sida om bøying og plassering av adjektiv.

Øving 1: Positiv, komparativ og superlativ

Øv på å gradbøye adjektiv.

Bruk av positiv form

Positiv form er grunnforma av adjektivet. Denne forma bruker vi når vi fortel om ein eigenskap:

• Maria es alta. (Maria er høg.)

• Los tomates son baratos. (Tomatane er billige.)

Vi kan òg bruke positiv form for å samanlikne to ting eller personar og seie at dei er like. På spansk seier vi tan + adjektiv + como eller igual de + adjektiv + que.

• Yo soy tan alta como María. / Yo soy igual de alta que María. (Eg er like høg som Maria.)

• Los tomates son tan baratos como los pepinos. / Los tomates son igual de baratos que los pepinos. (Tomatane er like billige som agurkane.)

Øving 2: Positiv form

Set om setninga på kortet til spansk. Snu kortet og samanlikn omsetjinga di med den som står på baksida.

Bruk av komparativ

Vi bruker komparativ for å samanlikne ting eller personar. På spansk bruker vi komparativforma más + adjektiv, og legg så til ordet que.

• El tomate es más caro que la cebolla. (Tomat er dyrare enn lauk.)

• Mi hermana es más alta que yo. (Søster mi er høgare enn eg.)

Øving 3: Lag komparativforma

Øving 4: Setningar med komparativ

Set om frå norsk til spansk. Jobb gjerne saman to og to.

• Les dei norske setningane på framsida høgt.

• Set om setningane til spansk. Hugs at du må bøye adjektivet i samsvar med substantivet. Vel i-ikonet om du treng litt glosehjelp.

• Snu kortet og samanlikn med fasiten på baksida. Hald fram med neste kort.

Bruk av superlativ

Superlativ uttrykker høgaste grad av noko. For å lage superlativ på spansk set vi bestemd artikkel (el/la/los/las) og ordet más framfor adjektivet.

Hugs: Når vi allereie har ein bestemd artikkel framfor substantivet, må vi ikkje gjenta han framfor adjektivet.

• Manuel es el más alto de mi clase. (Manuel er den høgaste i klassen min.)

• Madrid es la ciudad más grande de España. (Madrid er den største byen i Spania.)

• Los delfines son los animales más inteligentes. (Delfinar er dei mest intelligente dyra.)

• Estas casas son las más caras de toda la ciudad. (Desse husa er dei dyraste i heile byen.)

Øving 5: Lag superlativforma

Øving 6: Set om setningar med superlativ

Jobb saman to og to.

• Les den norske setninga på framsida høgt.

• Set om setninga til spansk. Hugs at du må bøye adjektivet i samsvar med substantivet. Vel i-ikonet om du treng litt glosehjelp.

• Snu kortet og samanlikn med fasiten på baksida. Hald fram med neste kort.

Adjektiv med uregelrett gradbøying

Det finst nokre få adjektiv som har uregelrett gradbøying. I tabellen ser du korleis vi gradbøyer grande (stor), pequeño (liten), bueno (god) og malo (dårleg).

Øving 7: Uregelrett gradbøying

Øv på adjektiva som har uregelrett gradbøying.

Øving 8: Hugsar du reglane?

Repeter reglane for gradbøying av adjektiv. Jobb gjerne saman i par.

• Les spørsmålet på framsida av kortet og formuler eit svar.

• Snu kortet og samanlikn med fasiten.

Absolutt superlativ

Absolutt superlativ bruker vi for å uttrykke den høgaste graden av ein eigenskap, men utan å samanlikne.

På norsk gjer vi det ved å setje ord som "veldig", "svært", "ekstremt" eller "kjempe-/super-" framfor eit adjektiv.

• Denne oppgåva er veldig/svært/ekstremt vanskeleg.

• Faren til Pedro er kjempehøg.

På spansk har vi òg denne mogelegheita:

• Esta tarea es muy difícil.

• El padre de Pedro es superalto.

I tillegg har vi på spansk høve til å legge til ei ending (eit suffiks) på eit adjektiv for å forsterke det. Den vanlegaste endinga er -ísimo/-ísima.

• Esta tarea es dificilísima.

• El padre de Pedro es altísimo.

Korleis lagar vi absolutt superlativ?

Det er to hovudreglar for å lage superlativ med endinga -ísimo/-ísima:

1. Når adjektivet sluttar på ein konsonant, legg vi på endinga utan å gjere noko meir: difícil – dificilísimo.

2. Når adjektivet sluttar på ein vokal, fell vokalen bort når vi legg på endinga: alto – altísimo.

Unntak

Det finst nokre adjektiv som forandrar seg litt når vi heng på endinga -ísimo. Nokre mykje brukte adjektiv er:

• amable (snill) – amabilísimo/a

• antiguo (antikk/gammal) – antiquísimo/a

• caliente (varm/heitte) – calentísimo/a

• frío (kald) – frigidísimo/a

• fuerte (sterk) – fortísimo/a

• joven (ung) – jovencísimo/a

• nuevo (ny) – novísimo/a

• simpático (sympatisk) – simpatiquísimo/a

Øving 9: Set om

Set om setningane. Bruk absolutt superlativ med endinga -ísimo. Hugs å bøye i kjønn og tal.

1. Maten er kjempegod.

2. Huset er svært gammalt.

3. Tantene mine er veldig elegante.

4. Kaffien er kjempevarm.

5. Vennene dine er veldig snille.

6. De er alltid ekstremt punktlege.

7. Leilegheitene er kjempemoderne.

8. Denne øvinga er superenkel.