Joejkemem goerehtidh
Guktie dejpeli?
Mijjieh saemieh iktegisth joejkeme jïh annje joejkeminie. Joejkeme lij vihkeles mijjen aerpievuekien jaahkosne. Aerpievuekien mietie joejkeme dovne lidteratuvre jïh musihke. Dah båarasommes teeksth mejtie utnebe, saemieh boelveste boelvese joejkeme.
Gosse mijjieh saemieh joejkebe dellie eatnemem, båatsoem, juvrh, almetjh, domtesh jïh dååjresh joejkebe.
Joejkeme ektievoetem sjugnede guktie fïere guhte sov identiteetem damta fualhkan jïh seabradahkese. Maehtebe jiehtedh joejkemen tjïrrh dovletje jïh daaletje bïevnesh saemien seabradahken bïjre åadtjobe.
Kristoffer Sjulsson
Kristoffer Sjulsson (Sjulsson & Pettersson 1979) naemhtie joejkemem buerkiestamme: Gosse joejkije joejkeminie dellie vuelien tjïrrh buerkeste guktie almetji jallh juvri jïjtsevoeth. Joejkije maahta aaj dan domtesh vuelien tjïrrh vuesiehtidh man bïjre joejkeminie. Lohkh vielie maam Kristoffer jeahta joejkemen bïjre daesnie.
Jonetta Jakobsdatter
Jonetta Jakobsdatter (Bergsland 1943/1992) joejkemem naemhtie buerkiestamme: Ij leah vuelie jallh vuelien baakoeh vihties. Gosse joejkije aalkovem damta dellie maahta vueliem jåerhkedh man gåhkese goh sæjhta. Jïh mearan joejkeminie dellie baakoeh veeljie. Gosse dle mubpien aejkien juajka dellie maahta baakojde ånnetji jeahtajhtehtedh jallh baakoej sijjieh målsodh. Maahta baakoej bielelen dovne joejkedh. Lissine maahta baakoeh ajve jiehtedh.
Akte dejstie vuelijste maam Jonetta joejki lij guvhkiehtimmie-vuelie. Naemhtie dïhte:
Saltien alda muw, je je ja o ...
Saltəks alda o u e a
Boåtieh diekie (jeehti).
Karl Tirén
Sveerjesne Karl Tirén (1869-1955) goerehti guktie saemieh joejkin. Aalkoevisnie Tirén note-paehpierasse tjeeli maam saemieh joejkin. 1913 raejeste Tirén baaji saemieh tjoeje-baantese joejkedh. Medtie 100 saemieh joejkin jïh daejtie maehtebe annje daan biejjien goltelidh.
Israel Ruong
1960-låhkoen Israel Ruong Sveerjen Radijovisnie barki. Dïhte Saepmien bïjre jarkan fealadi, golteli gosse saemieh joejkin. Aaj baaji saemieh tjoeje-baantese joejkedh. Akte daejstie joejkijste lij Nils Mattias Andersson. Dïhte vueliem Åvlavuelien råantjoeh jallh Renhjorden på Oulavuolie joejki.