Spenningskurva i skjønnlitteratur

Konflikten

Dei fleste romanar og forteljingar har ein konflikt. Ein konflikt i ei forteljing er det som driv handlinga framover. Du kan òg seie at konflikten er det problemet som skal løysast i historia.

Konflikten kan vere ein ytre konflikt, til dømes mellom det vonde og det gode. Det kan òg vere ein indre konflikt hos karakterane. Kanskje ein karakter slit med eit val eller med å akseptere seg sjølv? Ein annan vanleg konflikt i historier er kjærleikskonfliktar: To menneske er forelska, men ulike årsaker gjer at dei ikkje kan få kvarandre. Korleis endar konflikten? Vil det forelska paret få kvarandre til slutt?

Høgdepunkt

Ofte vil konflikten i historia ha eit eller fleire høgdepunkt. Det vil seie at historia har ein spenningstopp. Ein spenningstopp er den staden i historia der det skjer noko ekstra dramatisk eller spennande. Til dømes kan teksten nå eit høgdepunkt mot slutten. Etter høgdepunktet kan konflikten bli løyst eller roe seg.

Vendepunkt

Vendepunkt er hendingar som gjer at handlinga tek ein ny, ofte uventa retning som tvingar karakterane til å gjere noko. Vendepunkt kan vere samtidig med spenningstoppar, men dei treng ikkje å vere det.

Flat spenningskurve

Illustrasjonen over viser korleis spenningskurva har vore i tradisjonell litteratur og film. I moderne tekstar er det ganske vanleg med ei flat spenningskurve. Det betyr at det ikkje er noko tydeleg høgdepunkt eller vendepunkt. Kanskje forfattaren heller vil beskrive ei stemning enn å lage ei dramatisk historie?

I novella "Arbeidsnever" av Jan Kristoffer Dale ønsker forfattaren å vise at hovudpersonen Trygve har ein jobb og eit privatliv som han ikkje er så fornøgd med. Livet hans er monotont. Dale bruker ei flat spenningskurve i novella for å få fram dette.