Tidsadverb

Kva er tidsadverb?

Tidsadverb er ord vi bruker for å fortelje noko om

1. kor ofte noko skjer: I setninga Vi reiser alltid til bestemor på søndagar er "alltid" tidsadverb.

2. når noko skjer: I setninga Snart skal eg til byen er "snart" tidsadverb.

3. kor lenge noko varer: I setninga Vi køyrde buss lenge er "lenge" tidsadverb.

Kva er dei vanlegaste tidsadverba?

Under ser du ei oversikt over dei vanlegaste tidsadverba på norsk:

1. Adverb som fortel kor ofte noko skjer

alltid

om noko som skjer heile tida, kvar gong

Døme: Eg blir alltid glad når eg ser deg.

aldri

om noko som ikkje skjer, ikkje i det heile

Døme: Eg vil aldri sjå deg igjen.

ofte

om noko som skjer mange gonger, men ikkje alltid

Døme: Eg gjer ofte lekser på morgonen.

sjeldan

om noko som ikkje skjer mange gonger, berre av og til

Døme: Vi reiser sjeldan på ferie.

2. Adverb som fortel om tid (når noko skjer)

no

om noko som skjer akkurat i augenblinken eller på dette tidspunktet. Det handlar om det som skjer mens du snakkar.

Eksempel: No skal vi ete middag!

snart

om noko som skal skje om litt tid, ikkje lenge

Døme: Skal vi snart reise?

straks

betyr nesten det same som snart, men vi bruker straks om noko som skal skje om endå kortare tid.

Døme: Eg kjem straks!

etterpå

om noko som skjer seinare eller etter at noko anna har skjedd

Døme: Vi et middag, og så går vi ein tur etterpå.

tidlegare

om noko som skjedde før noko anna, noko som skjedde tidlegare i tid

Døme: Eg har vore her tidlegare, men det er lenge sidan.

3. Adverb om varigheit (kor lenge noko varer)

enno

om noko som held på og ikkje er ferdig

Døme: Eg er ikkje ferdig enno.

lenge

ein lang periode, noko som skjer over tid

Døme: Det er lenge sidan eg har sett deg.

Kvar i setninga skal tidsadverbet stå?

Norsk har strenge reglar for kvar i setninga eit ord kan stå, men tidsadverba kan faktisk stå på ulike stader. Det vanlegaste er:

Tidsadverbet sist i setninga

Mange tidsadverb pleier å stå sist i setninga. I desse to setningane er "enno" og "snart" tidsadverb:

• Han har ikkje ete enno.

• Vi kjem snart.

Tidsadverbet først i setninga

Viss tid er det viktigaste i det vi vil seie, kan tidsadverbet stå først. I desse to setningane er "no" og "tidlegare" tidsadverb:

• No kjem du!

• Tidlegare budde eg i Oslo.

Når tidsadverbet står først, skal verbet stå på andreplass. Dette er på grunn av V2-regelen.

Tidsadverbet etter verbet

• Vi køyrer aldri til skulen.

• Ho kjem snart heim.

I desse to setningane er "aldri" og "snart" tidsadverb.