Fagstoff

Interaktivt innhald

Gradsadverb

Lær kva for ord som er gradsadverb, og korleis du skal bruke dei.

Ei dame blåser ut lysa på ei bursdagskake. Foto. — Ho blåste ut veldig mange lys på kaka. Her er ordet "veldig" eit gradsadverb som fortel at det ikkje berre er mange lys, men veldig mange lys på kaka. Det gjer at vi legg ekstra merke til mengda lys.

Kva er gradsadverb?

Gradsadverb er ord vi bruker for å

forsterke noko: I setninga Maten var utruleg herleg! er "utruleg" gradsadverb.
dempe noko: I setninga Han er ganske flink er "ganske" gradsadverb.

Gradsadverba seier noko om styrken på ein eigenskap, ei kjensle, mengde og så vidare. Dei blir brukte saman med eit adjektiv, eit anna adverb eller til eit mengdeord:

Ho var veldig flink.
"Veldig" er eit gradsadverb som beskriv kor flink ho var.
Vi liker ganske godt å danse.
"Ganske" er eit gradsadverb som beskriv kor godt dei liker å danse.
Maria åt altfor mange kaker.
"Altfor" er eit gradsadverb som beskriv kor mange kaker Maria åt.

Du kan altså stille spørsmåla: "Kor stor ...? Kor mange kaker ...? Kor godt ...? for å finne gradsadverba.

Kva er dei vanlegaste gradsadverba?

Under ser du ei oversikt over nokre av dei vanlegaste gradsadverba på norsk:

1. Adverb som forsterkar

Vi gir det vi snakkar om ekstra merksemd når vi bruker eit gradsadverb som forsterkar:

veldig
- Døme: Han song veldig høgt.
svært
- Døme: Ho var svært svolten.
utruleg
- Døme: Barna leikte utruleg stille.


2. Adverb som dempar

Viss vi ikkje er heilt sikre, vil vere forsiktige eller unngå å såre nokon, kan vi bruke dempande gradsadverb:

litt
- Døme: Han song litt lågt.
ganske
- Døme: Ho oppførte seg ganske dumt.
nok
- Eksempel: Hunden var nok redd.


Forstod du det?

Test deg sjølv. Skriv rett ord inn i boksane.

To damer med parykk, morosame briller og fargerike klede. Foto. — Du oppførte deg ganske dumt under karnevalet. Eigentleg ikkje berre ganske dumt, men veldig dumt. Likevel vil eg ikkje at du skal bli lei deg.

Kvar i setninga skal gradsadverbet stå?

Norsk har strenge reglar for kvar i setninga eit ord kan stå. Gradsadverba står rett framfor ordet som skal dempast eller forsterkast.

Her er nokre døme på plasseringar i setningar:

Gradsadverbet etter verb og før adjektiv, mengdeord eller andre adverb

Ho sprang veldig fort. (Ordet "veldig" er gradsadverb.)
Eg er litt sjuk. (Ordet "litt" er gradsadverb.)

Vi har altså to ulike typar gradsadverb:

dei som blir brukte for å forsterke
dei som blir brukte for å dempe

Gradsadverba seier noko om graden eller intensiteten til korleis vi gjer noko eller korleis noko er.

Ver varsam med gradsadverba!

Viss du bruker mange gradsadverb, påverkar det korleis andre oppfattar deg. Du kan fort bli oppfatta som useriøs, for sjølvsikker eller for usikker.

Sjå kva som skjer om du bruker mange forsterkande gradsadverb:

Eg er skikkeleg klar for dette møtet. Eg har faktisk jobba heilt utruleg mykje med prosjektet. Det er heilt sikkert det beste nokon har sett. Eg blei ekstremt glad då eg såg kor veldig bra alt blei. Dette blir superkult, heilt fantastisk, og kjempegøy!

Sjå kva som skjer om du bruker mange dempande gradsadverb:

Eg er ganske klar for møtet, trur eg. Eg har jobba litt med prosjektet, men ikkje så mykje. Det blei nokså bra, kanskje. Eg blei ein smule nøgd med resultatet. Du blir kanskje litt imponert, men det er ikkje heilt sikkert. Det er nesten bra nok, eigentleg. Alt i alt blir dette ganske greitt, håper eg!

Diskuter!

Kva for nokon ord som viser grad kan vi ta bort for at teksten skal høyrast meir vanleg og seriøs ut?

Relatert innhald

Adjektiv og adverb

Kva er adjektiv og adverb? Adjektiv beskriv ein eigenskap med nokon eller noko. Adverb beskriv verb eller adjektiv.