Toving av sitjeunderlag

Del 1: Lær om toving og ull som materiale

Les fagartikkelen: Toving av ull

Del 2: Planlegg fargebruk og design

I ein toveprosess kan vi enkelt lage eige design ved å bruke fleire ulike fargar med ull og legge dei i forskjellige mønster. Ut frå store tova flak kan vi lage forskjellige uttrykk. Tenk på det som eigne tekstilar klare til bruk.

Lag skisser og planlegg designet på eit sitjeunderlag.

Del 3: Lag sitjeunderlaget

Utstyr

• flytande grønsåpe (utan fosfat)

• sprayflaske til såpevatn
• fast Sunlight-såpe til etterbehandling
• bambusmatte
• vaskebrett
• nylonduk (for å dekke ulla)
• saks
• handkle

I tillegg treng du tilgang til ein vask.

Framgangsmåte

Film: Flatetoving i ull

Vi kan føye saman ull utan å veve eller maske saman trådar. I filmen under (lengde 5:32) demonstrerer Gry Eli Uhlin-Engstu korleis du kan legge ull i fleire lag og tove ei flate.

1. Lag klar all ulla du skal bruke i toveprosessen.
2. Lag ei såpeblanding med forholdet éin del såpe og ti delar vatn. Vatnet skal vere cirka 40–45 °C.
3. Legg ulla på ei bambusmatte. Skal sitjeunderlaget vere 40 cm x 30 cm, må du rekne med cirka 30 prosent ekstra til krymping. Det vil seie at flata bør vere cirka 52 cm x 39 cm når du startar arbeidet.
4. Legg på eit kryssande lag med ull, klapp forsiktig reint vatn inn i ulla og legg på ein tynn nylonduk. Klapp/klem vatn inn i ulla, før du går over til å gni med lette sirkelrørsler. Ull har ein spesiell struktur ved at ho har mikroskopiske "piggar" som tovar seg saman i prosessen.
5. Snu ulla og jobb med lette sirkelrørsler på denne sida òg.
6. Legg på fleire lag med ull, minst fire til seks stykk, til eit sitjeunderlag. Bruk sprayflaske og spray varmt grønsåpevatn på filten.
7. Når sjølve toveprosessen er ferdig, bruker du sunlight-såpe og varmt vatn (cirka 45 °C) til toving av arbeidet. Bruk gjerne eit vaskebrett til å gni ulla på. Varme og friksjon gjer at ulla krympar. Filten blir tettare og fastare med mykje arbeid, og hugs at eit sitjeunderlag med moderat toving kan vere like varmt som eit hardt tova sitjeunderlag. Dette er fordi luft isolerer.
8. Skyl filten rein for såpe.
9. Rull filten inn i eit handkle til tørking.

10. Når sitjeunderlaget er tørka, kan du klippe det ut i ei vald form.

Del 4: Eigenvurdering

Vurder:

• Arbeidsprosessen din:

  • Korleis har du jobba med idéutvikling og val av design?

  • Korleis har du utført handverksteknikken?

  • Ville du ha gjort noko annleis dersom du skulle ha utført oppgåva på nytt?

• Produktet ditt:

  • Korleis fungerer sitjeunderlaget ditt?

  • Kva synest du om designet?
    Er du nøgd med forma, fargane og dekoren?

Innlevering

• Skisser med faglege kommentarar

• Ferdig tova sitjeunderlag

• Vurdering av arbeidsprosessen din og det ferdige produktet