Dette hende meg!

Til læraren

Bruk av surrealisme som inspirasjon

Kompetansemålet om sentrale stilartar frå 1900-talet er lagt til vg3. Vi har likevel foreslått surrealismen som inspirasjon fordi det kan bidra til ei leiken utforsking i komposisjonen.

Visuelle verkemiddel

Oppgåva er eit fint høve til å repetere komposisjonsprinsipp og fargelære. Knyt gjerne oppgåva til fargesymbolikk, Ittens fargekontrastar og fargeklangar.

I tillegg til biletvisninga i oppgåva kan de bruke fotografi frå instagramkontoen til Herr Kunstmaler til å diskutere visuelle verkemiddel som komposisjon, fargebruk, teknikkar og teiknestil. De kan høyre meir om bakgrunnen for nokre av måleria i biletvisninga i kortfilmen Daddy's Shoes på Vimeo (lengde 21:53).

Moglegheit for å legge til ein del 2

Eit alternativ kan vere å la elevane jobbe vidare med motivet sitt mot det non-figurative. Utfordringa kan då vere å la eit nytt måleri uttrykke stemninga frå hendinga som eleven har visualisert gjennom målemåte og fargeval.

Ulike måtar å kople saman visualiseringa av hendinga og ei abstrahering av del 1 på kan vere

• likskap i fargebruk

• gjenklang i teknikk eller delar av teknikk

• behandling av biletflata eller spor i målinga som støttar opp under stemninga

• abstrahering og gjentaking av nokre typiske former frå det første biletet

Vurder om elevane skal la dei to bileta bli ein heilskap, eller om dei skal presentere dei kvar for seg.

Vis og fortel

Oppgåva eignar seg godt til å trene på munnlege ferdigheiter. Ta gjerne ein prosess-stopp, noko vi har skrive om i denne artikkelen. Der skal elevane samtale om og formidle innhald og tankar knytte til idé og prosess. Dette legg til rette for at elevane kan gi kvarandre innspel og lære av kvarandre.

Vi har òg god erfaring med uformelle faglege samtalar som avslutning på oppgåva. Ha gjerne mindre grupper der elevane fortel om hendinga som var utgangspunkt for biletet. La dei forklare kva for visuelle verkemiddel dei har brukt, og oppfordre dei andre elevane til å gi tilbakemeldingar.

Inspirasjon og forarbeid

Film: Amir Asgharnejad

Amir Asgharnejad er kjend som Herr Kunstmaler. I filmen under (lengde 4:37) fortel han korleis han har jobba ut frå hendingar i livet.

Film: Vanessa Baird

Sjå portrettet av kunstnaren Vanessa Baird i filmen under (lengde 13:08). Han blei laga i forkant av kunstutstillinga Go Down with Me som ho hadde på Munchmuseet i 2024.

Surrealisme

Surrealisme betyr noko som er meir enn det som er verkeleg og realistisk. Kunstretninga utforskar det underbevisste og draumeverda. I biletkunsten blei gjerne ting og figurar sette inn i nye og overraskande samanhengar.

Du kan lese meir om surrealismen i Store norske leksikon, eller du kan lese ein enklare versjon i Vesle norske leksikon.

Prosessarbeid

Du skal dokumentere arbeidsprosessen din i eit prosesshefte. Du kan lese om kva du bør ha med der, i artikkelen "Prosesshefte".

Idéutvikling

1. Vel hending

Bestem deg for ei hending du hugsar godt, og som du vil visualisere. Dette treng du ikkje å gjere på ein realistisk måte. Det kan gjerne vere som ein draum eller i ein fantasi der alt er mogleg. Du kan overdrive og forstørre om du har lyst til det. Kva for visuelle verkemiddel kan du bruke for å få fram til dømes det dramatiske, humoristiske, vakre eller skumle ved dette minnet?

2. Lag skisser

Vel din eigen teiknestil og lag skisser. Du kan jobbe både analogt og digitalt i prosessen. Skriv ut digitale skissearbeid. Kommenter skissene dine fagleg.

3. Jobb med komposisjonen

Vel ein idé du vil jobbe vidare med, og lag ulike komposisjonsforslag. Jobb med å skape interessepunkt, og du kan gjerne framheve motivet ditt med formkontrastar, noko du kan lese meir om i denne artikkelen.

4. Fargebruk

Bruk kunnskapane dine om fargelære, og undersøk korleis du kan bruke fargar til å forsterke hendinga.

Gjennomføring

Teknikk

Lag biletet ditt på teikneark, akvarellpapir eller bokpapp. Bland minst to ulike teikne- og måleteknikkar for å skape eit rikt uttrykk. Det kan til dømes vere akvarell og svart penn eller akrylmåling og pastellkrit. Du vel sjølv kvar i biletet dei ulike teknikkane skal dominere.

Kollasj

Om du vil, kan du legge til kollasjteknikk. Klipp eller riv frå aviser eller magasin. Du kan òg bruke delar frå eige arbeid som du ikkje har bruk for lenger. Plasser bitane inn i komposisjonen din og vurder om du vil teikne eller måle oppå. Kollasjteknikken skal ikkje vere den dominerande teknikken i det biletet du lagar.

Refleksjon

Svar skriftleg på refleksjonsspørsmåla under:

1. Fekk du fram hendinga slik du ønskte? Grunngi svaret ditt.

2. Kva komposisjonsprinsipp kjem best fram i biletet ditt?

3. Korleis har du brukt fargar til å forsterke innhaldet i motivet?

4. Kva har du lært undervegs i prosessen? Ville du gjort nokon endringar om du skulle ha løyst oppgåva på nytt?

Innlevering

• Prosesshefte

• Ferdig bilete med visualisering av ei hending. Gi biletet ein passande tittel som du skriv på baksida.