Oppgåve

Komposisjon med valørar av same farge

Valørar av same farge kan gi harmoniske uttrykk. I denne oppgåva skal du først øve på å måle ein valørskala. Etterpå skal du bruke valørane i ein geometrisk komposisjon. La kontrasten mellom lyse og mørke valørar framheva formene i måleriet ditt.

18 geometriske komposisjonar heng utstilte. Alle har ulike valørar av ein fargetone. Foto. — Elevarbeid frå Vågen videregående skole.

Tips til lærar

Digital versjon av øvinga

Denne oppgåva er veleigna til å bli kjend med digitale verktøy. Her kan de øve på å justere fargar og på å lage ein komposisjon med enkle geometriske former.

Utstyr

teiknepapir: A5-format
akrylmåling eller gouache:
- primærfargane: gult, raudt og blått
- kvitt og svart
penslar
tapetkniv og stållinjal eller saks
svart kartong
lim

Del 1: Mål ein valørskala i vald farge

Valør er lys- og mørkenivå i fargane. Vi kan samanlikne kor lys eller mørk ein farge er, med trinna i gråtoneskalaen. I denne delen av oppgåva skal du lage ein valørskala av ein farge du vel frå fargesirkelen.

To rader med kvadrat som viser gulfargar i ulike nyansar. Første rad viser kvadrat frå reint gult til ein lys gul. Nedste rad viser kvadrat farga frå reint gult til ein mørk grønleg gul. Illustrasjon. — Den øvste rada startar med rein gulfarge og har meir kvitt blanda inn dess lenger mot høgre ruta er. Nedste rad følger same logikk, men her er det meir og meir svart som er blanda inn i gulfargen.

Mål ei fargeprøve med fargen du har valt frå fargesirkelen.
Tilfør litt kvitt i fargen og mål lysare valørar. Det vil seie at du skal lage trinnvise overgangar og gjere fargen gradvis lysare.
Tilfør litt svart i fargen og mål mørkare valørar. Det vil seie at du skal lage trinnvise overgangar og gjere fargen gradvis mørkare. Legg merke til at svart påverkar fargen meir enn omvend. Du må derfor blande inn veldig lite svartmåling om gongen.
Klipp ut fargeprøvar i same storleik.

Del 2: Lag ein komposisjon av geometriske former

Geometriske former er former du kan konstruere med passar og linjal, til dømes ein sirkel eller ein trekant.

Lag små, raske skisser der du set saman ulike geometriske former til ein komposisjon.
Vel den skissa du er mest fornøgd med, og teikn komposisjonen din opp på eit A5-format.
Bruk valørane du blanda deg fram til i del 1, og mål flatene i biletet ditt. Du kan skape spenning i komposisjonen din ved hjelp av lys-mørk-kontrast, noko du kan lese meir om i denne artikkelen.

Del 3: Presentasjon

Monter biletet ditt og valørskalaen på svart kartong.
Lag ei utstilling saman med klassen din.