Crossings 200: Utvandrarjubileet 2025

Kven reiste med "Restauration"?

Skipet Restauration segla frå Stavanger til New York den 4. juli 1825. Denne første seglinga blir rekna som starten på den organiserte utvandringa frå Noreg til Amerika.

Det var 45 passasjerar om bord. Dei var kvekarar, eller dei sympatiserte med kvekarane, og søkte trusfridom i Amerika. Kapteinen sjølv, Lars Larsen Geilane, var kvekar og leiar for gruppa. Dei andre var frå Tysvær og nokre andre byer i Rogaland, og kjende seg forfølgde i Noreg i ein periode der alle nordmenn var forplikta til å stå i statskyrkja. Dette var ikkje fattige menneske. Dei hadde sjølve skaffa pengar til å kjøpe fartøyet og forsyningar for reisa.

Jubileumsåret 2025

"Crossings 200" var ein del av Nasjonaljubileet 2030 – Noreg i tusen år, og temaet for utvandringsjubileet var migrasjon og identitet. I løpet av året så dei ikkje berre på den historiske utvandringa frå Noreg, men òg på dagens innvandring til Noreg.

Utvandringa frå Noreg skjedde frå veldige mange stader i landet. I vår tid er det mange, både barn og vaksne, som har opplevd å komme til Noreg frå eit anna land. Og når folk migrerer, altså flytter på seg, gjer det noko med identiteten.

Det var Norsk utvandrarmuseum som hadde hovudansvar for jubileet, men mange andre museum og institusjonar var òg med.

Utvandringa frå Noreg

800 000 nordmenn utvandra i perioden 1830 til 1920. Dei aller fleste utvandra til Amerika, mens nokon reiste til andre verdsdelar, som Australia og Sør-Amerika. Til Nord-Amerika reknar vi med at utvandringa skjedde i tre store bølger, særleg frå 1860-åra. I 1882 var det så mange som 28 000 menneske som emigrerte frå Noreg.

I byrjinga var utvandringa særleg stor frå fjordbygdene på Vestlandet og frå fjellbygder på Austlandet. Etter kvart som rykta om mogelegheitene i Amerika spreidde seg, blei det utvandring frå byane òg.