Hopp til innhald

  1. Home
  2. BiologiChevronRight
  3. Biologisk mangfaldChevronRight
  4. Variasjon i biologisk mangfaldChevronRight
  5. Korleis måle biologisk mangfald?ChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Korleis måle biologisk mangfald?

Det er viktig å talfeste det biologiske mangfaldet for å kunne studere mønster og overvake endringar. Vi har ikkje ein målemetode som dekkjer all variasjonen på økosystem-, arts- og gennivå. Målsetjinga er å fange opp variasjonen i karaktertrekk og eigenskapar ved å bruke tilgjengeleg kunnskap.

Fargerik fisk i korallrev. Foto

Artsmangfald = talet på artar

Til vanleg blir biologisk mangfald målt på artsnivå. Dette kallar vi artsmangfald. Variasjon på gennivå og økosystemnivå heng ofte nært saman med artsmangfaldet.



Det enklaste målet på artsmangfald er rett og slett talet på artar. Dette blir òg kalla artsrikdom. Vi kan finne ut kor stor artsrikdommen er innanfor ein større region, eit land, ein kommune eller eit mindre område. Ofte måler vi òg artsrikdommen innanfor ei organismegruppe, til dømes sommarfuglar, amfibium eller karplantar.

Artsrikdom er eitt av fleire mål på artsmangfald.

Like mange artar – ulikt mangfald

Artsrikdom er eit enkelt, men litt grovt mål. Det tek ikkje omsyn til kor mange individ som finst av kvar art, og skil derfor ikkje mellom vanlege og sjeldne artar.

Eit område med artar frå ulike organismegrupper som er fjernt i slekt, inneheld langt meir genetisk variasjon og variasjon i karaktertrekk enn eit område som har like mange, men nærskylde artar.

Det er utvikla mål for artsmangfald som tek omsyn til begge desse faktorane.

Indikatorartar som mål på biomangfald

Nokre gonger har vi ikkje nok kunnskap eller ressursar til å gi gode mål på biomangfald. Det er då betre med forenklingar og tilnærmingar enn ingen ting.

Måkefulg flyr over hav. Foto
Krykkja – ein indikatorart på tilstanden i havet.

Førekomsten av indikatorartar kan seie noko om det biologiske mangfaldet i området ved at dei er eit mål på miljøtilstanden der. Indikatorartar er artar som er greie å kjenne igjen og lette å avgrense, og som i tillegg har ei tydeleg tilknyting til eit bestemt miljø. Nokre sopp- og lavartar er gode indikatorartar for gammalskog. Talet på plantefamiliar, insektordenar eller klassar av fleircella dyr kan òg brukast som ei tilnærming.

Læringsressursar

Variasjon i biologisk mangfald

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter