Hopp til innhald

  1. Home
  2. BiologiChevronRight
  3. Biologisk mangfaldChevronRight
  4. SystematikkChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Eukarya – soppriket (Fungi)

Sopp høyrer heime i soppriket (Fungi). Tidlegare var sopp plassert saman med plantane i planteriket. Seinare blei sopp teke ut, fordi sopp manglar klorofyll og kan derfor ikkje byggje energirike sambindingar gjennom fotosyntesen.

En traktkantarell i skogen. Foto.

Sopp har likskapar med plantar...

Nærbilde av sporekapsel hos bjørnemose. Foto
Sopp formeirer seg ved hjelp av sporar. Det gjer nokre plantar også, slik som bjørnemose.

Sopp er eukaryote organismar som tidlegare blei plasserte saman med plantane. Sopp og plantar har fellestrekk som formeiring med sporar og at dei er fastsitjande (urørlege).

Soppane har òg cellevegg, men han består av kitin og ikkje av cellulose som hos plantane. Seinare blei soppane plasserte i eit eige rike sidan soppane ikkje kunne ”lage” si eiga næring fordi dei manglar klorofyll.

... og dyr

Flere sopper på trestammen på en bjørk. Foto
Sopp på bjørk

Vi seier at soppane er , sidan dei må ta opp organiske forbindelsar via andre organismar.

Mange av soppane skaffar seg næring frå nedbryting av daude plantar eller ved å leve i symbiose med andre organismar. Dei tek opp flytande næring ved diffusjon gjennom den ytre overflata, sidan fordøyinga skjer på utsida av kroppen.

Utanom at sopp er heterotrofe slik som dyra, har dei òg andre fellestrekk med dyr. Både sopp og dyr har glykogen og feitt som opplagsnæring, og aldri stivelse som hos plantane.

Lav – sopp + alge

Lav (uekte soppar) blir til tider plasserte inn under soppriket, sjølv om det består av fleire organismar frå ulike rike. Grunnen til denne plasseringa er at lav alltid består av sopp som hovudkomponent, men denne lever i symbiose med grønalgar eller cyanobakteriar.

Gul lav på stein. Foto
Kartlav er eit døme på ein skorpelav.

Lav blir delt inn i tre hovudgrupper basert på korleis dei veks:

  • busklav (til dømes reinlav)
  • bladlav (til dømes neverlav)
  • skorpelav (til dømes kartlav).

Læringsressursar

Systematikk

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter