Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. Næringsstoff i kjøtChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagstoff

Næringsstoff i kjøt

Kjøt er ein naturleg del av det norske kosthaldet og inneheld fleire viktige næringsstoff som kroppen treng for å kunne fungere optimalt.

Kokk som legg opp mat på ein tallerken. Foto.

Nesten alle nordmenn et kjøt. I ei nyleg undersøking om haldninger til kjøt svarer 98 prosent at dei et ein eller annan form for kjøt minst éin gong per veke.

Næringsdeklarasjon

Marinert entrecote. Foto.
Entrecote er marmorert kjøt som gir eit ekstra saftig kjøtstykke. Storfe-feittet er metta, og det er tilrådd å ikkje ete mykje av dette feittet.

Vi deklarerer ikkje næringsinnhald på kjøtprodukt som er laga av heile musklar eller stykkingsdelar.

Ulikskapar frå dyr til dyr

Oppbygninga av musklar er ulik frå dyr til dyr, noko som gir ulik feittmarmorering (isprengt feitt i muskelen) og likeins eit varierande næringsinnhald.

Ei generell deklarering av næringsinnhald kan derfor gi feil informasjon i høve til det produktet du har kjøpt. Som døme kan vi nemne at for bacon varierer næringsinnhaldet frå den eine enden av baconsida til den andre. Ein kotelett utan feittrand er magrare enn ein kotelett med mykje feitt på.

Næringsinnhald

Protein

Ingrediensar til kylling Marengo. Foto.
Heil kylling med skinnet på inneheld 13,6 % feitt. Tek ein av skinnet går feittprosenten vesentleg ned.

Kjøt og kjøtprodukta gir mest protein i norsk kosthald.

Proteina som finst i kjøt, er sette saman på ein slik måte at dei dekkjer kroppen sitt behov. På fagspråket seier vi at proteinet inneheld alle dei essensielle aminosyrene.

Alle dei ulike proteina som finst i kjøt har same næringsverdi, men når vi lagar mat er det greitt å kjenne til desse, og vite når dei ulike proteina koagulerer for å få eit mest mogeleg saftig og møyrt kjøt.

Blod inneheld mykje protein, og det er proteina som stivnar når blodet blir oppvarma i til dømes blodpudding.

Lammelår og omnsbakte poteter. Foto.
Lammekjøt har ein del feitt isprengt i kjøtet (marmorert) som gjer det både saftig og smaksrikt.

Feitt

Både kvitt og raudt reint kjøt inneheld lite feitt og har begge eit høgt innhald av ei rekkje livsnødvendige næringsstoff. Feittinnhaldet og feittsyresamansetjinga er likevel ulik i dei to kjøttypane.

Feittet i raudt kjøt (kjøt frå drøvtyggjarar som lam og storfe) har ein større del metta feittsyrer enn feittet i kvitt kjøt (fjørfekjøt). Derfor meiner ein at feittet i kvitt kjøt har ei gunstigare feittsyresamansetjing enn raudt kjøt. Dessutan er feittet i lam og storfe som regel meir innsprengt i kjøtet (marmoret) enn det er i fjørfe og svin. Det er derfor vanskelegare å skjere vekk dersom ein ønskjer det.

Feittinnhald i kjøt- og kjøtprodukt

Det er store skilnader på feittinnhaldet i ulike kjøtprodukt. Reint kjøt har berre 2-6 prosent feitt, mens blandingsprodukt som pølse kan ha opptil 20 prosent feitt. Dersom du ønskjer kjøt med lite feitt, bør du velje reinskore kjøt og kjøtstykke der du kan skjere av synleg feitt.

Karbohydrat

Tallerken med svinesteik, potet og diverse grønsaker. Foto.
Svinesteik/svinekam, grønsaker og kokte poteter med brun saus er tradisjonsmat i heile landet.

Kjøt inneheld ikkje karbohydrat og bidreg dermed ikkje til ei større mengd glukose eller insulin i blodet. Kjøt er derfor ein naturleg del av ein låg-GI-kost (glykemisk indeks).

Vitamin

Kjøt er ei viktig kjelde til A-vitamin og B-vitamin (B1, B2, B3 og B12.)

Mineral og sporstoff

Kjøt inneheld lite av det vi kallar for mineral, men er ei god kjelde til sporstoffa jern, sink og selen.

Jern i kjøt ligg føre i den forma som kroppen kan dra best nytte av, hemjern. Blod og innmat er særleg rike på jern.