Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. RåvarerChevronRight
  4. Mjølk og meieriproduktChevronRight
TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

Oppgaver og aktiviteter

Korleis lagar vi smør?

Smør er laga av mjølkefeitt, det vil seie fløyte eller rømme. Smør blir mellom anna brukt som smør på brødskiva, i sausar, supper, kryddersmør, til steiking og elles i rettar for å løfte fram andre smakar.

Smør i ulike former. Foto

Smør er ein viktig del av matkulturarven vår. Smør var ein gong eit av dei viktigaste betalingsmidla vi hadde. Skattereforma av 1617 var slik at folk betalte skatten sin i smør. Smør er også i dag «gull som glimrar». Kan du tenkje deg noko så herleg som nykjerna smør på rykvarme maiskolbar eller nykokte grønsaker av årets avling?

Slik lagar vi smør

Du kan sjølv bestemme smaken, til dømes i kva grad det skal vere salt eller syrna. Smør kan du nemleg lage av berre kremfløyte eller berre seterrømme – eller ei blanding av begge. Du kan òg tilsetje spennande smakar, til dømes paprika, kvitløk, urter eller honning.

Oppskrift på smør

6 dl seterrømme eller kremfløyte

1 ts salt (etter smak)

  1. Visp rømmen i miksar i om lag 20 minutt, til rømmen har skilt seg. Miksaren kan godt arbeide lenger, men pass på at det ikkje blir så varmt at rømmen/fløyten smeltar, då får du nemleg ikkje ut smørfeittet.
  2. Press deretter ut så mykje væske du kan med hendene. Væska kallar vi kjernemjølk. Det engelske namnet er «buttermilk». I andre land er det eit eige handelsprodukt.
  3. Smøret blir meir haldbart om du greier å få ut mest mogeleg væske. Væska (kjernemjølka) forseinkar harskingsprosessen. Kjernemølk som blir att er fin deigvæske, til dømes i gjærbaksten. Kjernemjølka kan gjerne frysast ned.
  4. Elt inn salt i smøret og smak til kor mykje salt du vil ha. Av 1 liter seterrømme eller kremfløyte blir det om lag 250 g smør.

Kryddersmør i variasjon

Smørfylt paprika

2 paprika

125 g smør

1 ss sitronsaft

2 ss paprika, finhakka

  1. Vask paprikaane og ta ut frøa. Skyl godt og la det renne av seg.
  2. Rør smøret mjukt og bland inn alle ingrediensane.
  3. Fyll smøret i paprikaane.
  4. Press godt slik at alle luftromma blir fylte. La det stivne i kjøleskapet og skjer så i skiver som du til dømes legg på biffen.

Fransk smør

200 g smør
4 ss dill, finhakka
2 ss finhakka grasløk
4 ss persille, finhakka

Sennepssmør
200 g smør
2 ss sennep
1 dl persille, finhakka (kan sløyfast)
safran eller gurkemeie?
Hovmeistersmør
200 g smør
1/2 raud paprika, finhakka
1/2 grøn paprika, finhakka
2 ts sennep
2 ss persille, finhakka
Kaperssmør
200 g smør
2 ss kapers
ca. 10 svarte oliven, grovhakka
sukker?
Konjakksmør
200 g smør
2 ss konjakk
1/4 ts kvit pepper
Raudbetesmør
200 g smør
ca. 100 g sursylta raudbetar
litt kvit pepar og salt
Spinatsmør
200 g smør
ca. 100 g spinat, finhakka
Chilismør
200 g smør
5 ss chilisaus
1/2 ts paprikapulver
Kvitløkssmør
100 g smør
1–2 ts sitronsaft
1 kløft kvitløk, finhakka
2 ss finhakka persille
1 ts salt
1/2 krm kvit pepar
Raudvinssmør
100 g smør
1 ss raudløk, finhakka
2 ss raudvin
1 krm svart pepar
1 ts fransk sennep

Framgangsmåte for alle aromasmøra

Bland mjukrørt smør med ingrediensane i kvart kryddersmør. Smak kryddersmøret godt til. Form til ei pølse og pakk i folie, plast eller lag rullade ved å smørje kryddersmøret på lett forvella, godt avrente, grøne eller raude blad av savoykål, raudkål, spinat eller liknande. Dersom vi ikkje pakkar rulladen i forvella blad, er det dekorativt å rulle han i finhakka grønt. Du kan òg fylle kryddersmøret i uthola paprika. La kryddersmøret stivne i kjøleskapet og skjer det i skiver.

Læringsressursar

Mjølk og meieriprodukt

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter