Hopp til innhald
Nynorsk
Fagstoff

Raajese-bigkeme

Daelie edtjh lïeredh saemien-gïelen jïh daaroen-gïelen raajese-bigkemen bïjre. Mah joekehtsh gïeli gaskem?

Raajese-bigkemen bïjre

Raajese-bigkeme (syntakse) lea learoe guktie raajesh bigkedh. Raajesi leah joekehts lïhtsh. Raajese-lïhtsh grammatihkeles funksjovnh, goh subjekte (S), ryöktesth objekte (RO), ov-ryöktesth objekte (OR-O), verbaale (V) jïh adverbijaalh (ADV).

SOV-gïele jïh V2-gïele

Åarjel-saemien lea SOV-giele jïh daaroen jis V2-gïele.

Åarjelsaemien-gïelen nöytraale raajese-bigkeme lea SOV, gusnie S lea raajesen subjekte, O raajesen objekte jïh V raajesen verbaale:

SOV-gïele

S

O

V

Aehtjiebïjlemvuaja.

Åarjel-saemien lea SOV-gïele, dan åvteste verbaale minngemes sæjjan båata.

Daaroen-gïelen raajese-bigkeme lea SVO:

v2-gïele

S

V

O

Farkjørerbil/bilen.

Daaroen lea V2-gïele, dan åvteste verbaale raajesen mubpien sæjjan båata raakte subjekten minngelen.

Raajesh viehkie-verbine

Viehkie-verbh leah verbh mah eah maehtieh oktegims raajesisnie årrodh, dah tjuerieh åejvie-verbine ektine årrodh:

  • edtjedh, galkedh, maehtedh, sïjhtedh, sjïdtedh, tjoeredh/tjoeveridh

Viehkie-verbem sojjehtibie persovni, taali jïh tïjji mietie jïh mubpie verbe, dïhte åejvie-verbe, infinitijvesne:

Raajese

S

V

O

V

Aehtjieedtjabïjlemvuejedh.

Vïhtesjh, viehkie-verbe raajesen mubpien sæjjan båata raakte subjekten minngelen.

Guhkebe raajesinie adverbijaaligujmie, dellie dah adverbijaalh maehtieh joekehts sijjine jijhtedh, v.g.:

Aehtjie bïjlem vierhkie-sæjjan daan biejjien vuaja.

Aehtjie bïjlem daan biejjien vierhkie-sæjjan vuaja.

Aehtjie bïjlem daan biejjien vuaja vierhkie-sæjjan.

Aehtjie bïjlem vierhkie-sæjjan vuaja daan biejjien.

Aehtjie bïjlem vuaja vierhkie-sæjjan daan biejjien.

Daan biejjien aehtjie bïjlem vuaja vierhkie-sæjjan.

Relatert innhald

Skrive av Marit M. Fjellheim.
Sist oppdatert 10.04.2026