Hola, compare uns, ver så snill!

I denne oppgåva skal du samanlikne fem europeiske språk: norsk, engelsk, fransk, spansk og tysk. Høyrest det vanskeleg ut? Set deg saman med eit par medelevar som kan dei språka du ikkje kan.

Del 1: Kvar seier dei kva?

Del 2: Leddstilling i norsk og engelsk

Fargede tre klosser med bokstaver og ord inngravert. Foto. — Norsk er et SVO-språk

Norsk er eit SVO-språk. Med det meiner vi at rekkefølga av setningsledd i ei vanleg forteljande setning er subjekt – verbal – objekt.

Er engelsk det same? Omset setningane til engelsk og finn ut om engelsk òg er eit SVO-språk.

Fasit

Både norsk og engelsk er SVO-språk. I begge språka kjem subjektet først i setninga, deretter verbalet og til slutt objektet.

Del 3: Substantiv i ubunden form

Det er ikkje sikkert du snakkar både engelsk, tysk, fransk og spansk, men kanskje du finn nokon i klassen som kan hjelpe deg?

Omset "Eit hus" (hugs ubunden artikkel) til tysk, engelsk, fransk og spansk. Kva likskapstrekk ser du mellom dei fem språka norsk, tysk, engelsk, fransk og spansk?

Fasit

Det både norsk, engelsk, fransk, tysk og spansk har felles, er at språka markerer substantiv i ubunden form med ein ubunden artikkel (ein/eit) framfor substantivet. Sjølve substantivet står ubøygd.

Del 4: Substantiv i bunden form

Omset ordet "huset", altså substantivet i bunden form, til engelsk, tysk, fransk og spansk.

Kva språk skil seg ut og er annleis enn dei fire andre? Kvifor?

Fasit

Her skil norsk seg frå dei fire andre språka. På engelsk, fransk, tysk og spansk markerer dei bunden form av substantivet med bunden artikkel framfor substantivet (the house). Substantivet står ubøygd. På norsk, derimot, markerer vi bunden form av substantivet ved å setje på ei ending på sjølve substantivet (huset).

Del 5: Verb

Det er ikkje sikkert du snakkar både engelsk, tysk, fransk og spansk, men kanskje du finn nokon i klassen som kan hjelpe deg?

Bøy verbet "Å vere": Kva er spesielt med norsk i forhold til dei andre språka?

Fasit

Her skil norsk seg frå dei fire andre språka. Både tysk, fransk, engelsk og spansk bøyer verba etter person og tal (I am, you are). På norsk gjer vi ikkje dette. Det heiter "eg er, du er".

NB! "Yo" (eg) og "Tú" (du) står i parentes på spansk fordi spanjolane vanlegvis droppar det personlege pronomenet i setninga. I staden er det berre endinga på verbet som avslører subjektet.

Del 6: Slektskap

Oppsummer i par eller grupper:

Kva likskapar og skilnader har de funne mellom språka?
Kva for språk synest de liknar mest på norsk? Grunngi svaret.
Sjå på språktreet. Kan slektskap mellom språk forklare kvifor nokre språk er meir like enn andre?