Kva er høfleg og uhøfleg?

Oppgåve 1: Kva er "typisk norsk" åtferd?

1. Skriv ned nokre ord om kva det du meiner er "typisk norsk" åtferd når det gjeld

   • måtar å oppføre seg på

   • måtar å snakke på

   • kva for verdiar nordmenn er opptekne av

2. Diskuter med medelevar. Kva har dei andre svart? Er de einige om alle punkta?

3. Spør ein nordmann! Lag ei spørjeundersøking for å finne ut om det de kom fram til i diskusjonen, stemmer.

   • Undersøkinga kan de lage som eit skjema der folk skal svare på i kva grad dei er einige eller ueinige i påstandane.

   • Be nokon som er oppvaksne i Noreg, og har norsk som førstespråk, om å fylle ut skjemaet.

   • Jo fleire personar som svarer på undersøkinga, jo lettare er det for dykk å svare på spørsmålet: "Kva er ein typisk norsk måte å snakke og oppføre seg på?"

4. Etter undersøkinga: Kva fann de ut? Har de forandra syn på kva som er "typisk norsk"? Forklar svaret.

5. Tenk over og diskuter: Kva skal til for å seie at noko er "typisk norsk"? Og kva er eigentleg "ein nordmann"?

Oppgåve 2. Samanlikn med norsk

Jobb åleine og skriv ned eit kort svar først. Diskuter så med ein medelev:

1. Korleis startar og avsluttar du ein e-post, eit brev eller ein tale på førstespråket ditt?

   • Kjenner du til døme frå fleire språk?

   • Hugsar du korleis det blir gjort på norsk?

2. Opplever du at kommunikasjonen i førstespråket ditt er meir direkte eller indirekte, samanlikna med norsk kommunikasjonsstil? Gi døme basert på dine eigne erfaringar.

3. Korleis snakkar du om eller til autoritetar som lærarar, legar eller andre leiarar på førstespråket ditt? Bruker du fornamn, etternamn eller titlar?

   • Er det forskjell på situasjonane – til dømes om du er på skulen eller andre stader?

4. Korleis uttrykker folk med førstespråket ditt ueinigheit eller kritikk? Er det vanleg å seie frå direkte, eller går dei varsamt fram og bruker mange ord før dei kjem til saka?

   • Korleis opplever du at nordmenn gjer akkurat dette?

5. Kor ulik er den norske kulturen når det gjeld høflegheit, samanlikna med kulturen du er vaksen opp i? Kom med døme.

6. Samanlikn svara dine med svara til ein medelev. Kva er de einige om? Kva gjer de ulikt?

   • Presenter det de har snakka om framfor klassen.

Oppgåve 3. Lag ein video

Gå saman i par eller grupper: Lag ein video der de viser korleis ulike formelle og uformelle ord og uttrykk blir brukte på eit språk de vel (eller fleire språk).

De kan bruke døme frå artikkelen "Er nordmenn uhøflege?" eller dykkar eige førstespråk. Det kan òg velje døme frå andre språk de kjenner godt.

Tips:

• Dramatiser ein situasjon (til dømes at du snakkar til ein lærar).

• Snakk sakte og tydeleg.

• Forklar kva som blir sagt, og kvifor det blir sagt slik.

• Det kan gjerne vere humoristisk!

Oppgåve 4. Skriv ein e-post

Korleis startar og sluttar du eit brev eller ein e-post på førstespråket ditt? Er det stor forskjell på kven du skriv til? I både A og B under skal du skrive både på norsk og på førstespråket ditt.

1. Skriv ein kort tekst til ein nær venn. Du ber vennen din om hjelp til å forstå eit vanskeleg ord.

2. Skriv ein kort tekst om det same, men no til ein professor på universitetet.