Metallbinding

Metallbinding – felles elektronsky

Metallbinding finst berre i metall. Her gir atoma dei ytste elektrona til ei felles elektronsky som omgir dei positive metalliona. Tiltrekkinga mellom den negative elektronskya og dei positive iona held metallet saman.

Eigenskapane til metall

På grunn av den felles elektronskya i metall får dei nokre typiske eigenskapar.

Dei er formbare

Når metalliona blir forskyvde i forhold til kvarandre, vil elektronskya framleis halde dei saman. Dermed kan vi hamre og strekke metallet utan at det sprekk. Aluminium kan til dømes bli valsa til ein tynn folie fordi det er så formbart.

Dei leier straum

Elektrona i "sjøen" er ikkje så sterkt bundne til bestemde metallion, og dei kan bevege seg fritt. Dermed kan elektrisk ladning fraktast lett, og metall som kopar eignar seg godt til bruk i straumleidningar.

Dei leiger varme

Metall leiger varme godt fordi frie elektron kan bevege seg gjennom metallet og raskt transportere energi frå ein stad til eit annan.

Dei har metallglans

Metall har ein glinsande utsjånad fordi elektronskya reflekterer lys.

Visste du at ...

Ikkje alle metall har like sterke metallbindingar? Gallium er eit metall som har smeltepunkt ved 30 °C. Det betyr at metallet vil smelte viss du legg ein bit av det i handflata di. Galliumsambindingar blir brukte i solceller og lysdiodar.

I motset ende finn vi metall med svært sterke metallbindingar. Wolfram har det høgaste smeltepunktet av alle metall, over 3 400 °C. Derfor toler det ekstreme temperaturar, og det blir mellom anna brukt i glødetrådar i lyspærer og i elektrodar til sveising.

Oppgåver

Vel rett alternativ.