Fag

Emne

Videoprosjektet: manusarbeid

Fagstoff

Video

Slik lagar du eit storyboard

Når manuset ditt er ferdig, er tida kommen for å teikne eit storyboard. Storyboard bruker du til å designe og komponere filmen og til å planlegge filminnspelinga.

Storyboard

Eit storyboard liknar på mange måtar på ein teikneserie, men forskjellen er likevel stor. I ein teikneserie skiftar ein ikkje nødvendigvis utsnitt eller vinkel mellom kvar rute, men i eit storyboard er dette eit vesentleg poeng. Kvar biletrute i storyboardet svarer til eit klipp i den ferdige filmen.

Eit storyboard hjelper alle som er involverte i filminnspelinga, til å forstå korleis manuset skal filmast. Ei grundig planlagd biletforteljing hjelper òg deg og medarbeidarane dine til ikkje å gløyme å filme noko når de gjer filmopptak.

Film: Storyboard

Sjå filmen (lengde 2:18) om korleis storyboardartisten Arne Bye lagar storyboard med utgangspunkt i eit manus.

Video: Martin Aune Walther / CC BY-NC-ND 4.0

Døme på eit storyboard

Her har vi tre bilete som følger etter kvarandre i ein scene. Du kan angi kamerarørsler med piler inn i kvart enkelt bilete og skrive kamerarørsle og biletutsnitt i tekstfeltet.

Tre ruter med teikningar. Den første ruta viser ein person. Den andre ruta viser to personar, og den tredje ruta viser fem personar i fugleperspektiv. Til høgre for kvar rute er det linjer til å skrive på. Illustrasjon. — Døme på storyboard, laga av Arne Bye

Design og komposisjon

Storyboardet skaper eit visuelt bilete av korleis filmen kjem til å sjå ut før opptaka byrjar. Storyboarding handlar derfor om design og komposisjon av biletforteljinga. Kunnskap om komposisjonsprinsippa er viktig i utarbeidinga av eit storyboard.

I eit storyboard må du gjere val. Du bestemmer kva utsnitt, vinklar og kamerarørsler du vil at filmen din skal innehalde, før du dreg ut på opptaksstaden. Det er viktig at regissøren og fotografen har ei felles forståing av kva som skal filmast.

Eit storyboard gjer at alle involverte i filmproduksjonen veit kva som skal filmast, og ikkje minst korleis det skal filmast. Tenk òg på kva uttrykk karakterane skal ha i scenen, kanskje får du illustrert det i ansiktsuttrykket i teikninga di.

Film med døme på storyboard

Filmen under (lengde 0:45) viser utsnitt frå storyboardet til kortfilmen Frittgående og dei tilsvarande biletrutene i den ferdige filmen. Kva er dei største forskjellane mellom storyboardteikninga og det ferdige biletklippet?

Video: Spætt Film / Avgrensa gjenbruk

Beskriving av filmen

Filmtittelen Frittgående står med kvit tekst på svart bakgrunn.

Scenar frå filmen er nummererte med tal, noko som viser at den originale filmen med storyboard ikkje blir gjennomgått i sin heilskap.

I eit bymiljø med store trehus i fleire etasjar er vi på ein liten gardsplass mellom to av husa. Kameraet filmar ut mot ei gate frå ein låg vinkel. Gardsplassen er skild frå gata med eit kvitt stakittgjerde og port på midten. Porten står open.

Kameraet filmar gjennom stakittgjerdet, og ein gut kjem køyrande i rullestol frå venstre inn i biletet. Han har gul regnjakke, og rundt armen har han ein hyssing festa til ein rosa ballong.

Idet guten køyrer forbi opninga til porten, går biletet over til ei storyboardrute med ei enkel teikning som viser guten i portopninga. Piler viser rørsler frå venstre mot høgre og frå høgre til venstre. Biletet skiftar så til filmen igjen der guten kjem ryggande tilbake til portopninga.

Frå eit undervinkla utsnitt står ei høne inne på gardsplassen. I bakgrunnen, ute av fokus, kjem guten køyrande mot høna. Biletet byter til storyboardet med teikning som viser same scene og denne handskrivne teksten: "Nær. Høne spiser i forgrunnen. Rullestol kjører mot høne. Kamera."

Neste storyboardrute viser guten overvinkla bakfrå som ser ned på høna med denne teksten: "Hnær – overvinklet. Rullestol kjører inn i bildet. Høne ser opp. Alt: Unær og utotal."

Guten festar ballonghyssingen til høna og slepper ho. Høna flyg stivt oppover. Storyboardet har ei teikning av guten i rullestol bakfrå med høna i ballongen. Ei vertikal rørsle oppover er teikna inn, og det står: "Total. Høne flyr og flakser og dras til himmelen av ballongen."

Frå eit høgt oversiktsbilete filmar ein taka til hus og blokkar og ei høne hengande under ein rosa ballong som stig til vêrs. Storyboardteikninga viser det same med pil som viser ei oppoverrørsle, og ei pil som viser rask nedoverrørsle.

Lag enkle skisser

Du trenger ikkje vere redd for at du må vere flink til å teikne. Eit storyboard skal vere enkelt. Ofte held det i massevis å teikne strekmenn og enkle skisser. Det er lurt å bruke storyboardark når du skal lage storyboardet.

I tillegg treng du blyant og viskelêr. I filmen om storyboardartisten Arne Bye såg vi òg at han brukte tusjar og pennar for å streke over det han hadde skissa opp med blyant. Hugs bodskapen frå Arne: Gjer det enkelt, det handlar berre om å bli forstått!

Rute i storyboard med ei teikning av ansiktet til ein person. Til høgre for ruta står det følgande: "Scene 4, skudd 3.1. Halvnært. Panorering til venstre." Foto. — Tekstfeltet kan brukast til å supplere teikninga. Skriv kva scene det er. I tillegg er det viktig å få fram kva bilete (eller skot) i scenen det er snakk om. I dette dømet er det òg beskrive ei kamerarørsle.

Rute i storyboard med ei teikning av ein køyrande bil. Til høgre for ruta står det følgande: "Scene 4, skudd 3,2. Helbilde. Panorering ender på bil." Foto. — Dette er framhaldet av kamerarørsla frå det førre biletet. Dette blir markert i tekstfeltet som 3.2, altså skot nummer 3 og del 2 av dette skotet.

Rute i storyboard med ei teikning av augepartiet til ein person. Til høgre for ruta står det følgande: "Scene 4, skudd 4. Ultranært på øynene. Strengt uttrykk." Foto. — Nytt skot. Legg merke til at teikninga på ein enkel måte òg illustrerer ansiktsuttrykket til karakteren.

Last ned malar til storyboard

Storyboardmal 1(PDF)
Storyboardmal 2(PDF)

Digitalt storyboard

Det finst fleire måtar å lage eit digitalt storyboard på. Ein enkel måte er å bruke eit stillbiletkamera, eller du kan bruke kunstig intelligens eller eigna programvare.

Bruk bilete

I staden for å teikne kvart enkelt bilete kan du ta stillbilete og setje dei saman til eit storyboard. Ikkje gløym å tenke på komposisjon når du tek bileta. Tenk på kva utsnitt du treng, og kva kameravinklar og perspektiv som passar til scenen du skal filme.

Det kan vere lurt at opptaksstadene og det vi ser i biletet, er nokså likt det du ser for deg i den ferdige filmen. Aller helst bør du ta bileta der du har planlagt å gjere filmopptaka. Du treng ikkje få med deg skodespelarane til å stå framfor kamera. Det held med at for eksempel regissøren og fotografen saman markerer for skodespelarane.

Programvare for digitale storyboard

Du kan bruke ein praterobot og generere bilete til eit storyboard. Her må du prøve deg fram og jobbe med instruksar slik at du får riktig biletutstnitt, vinklar og stil på bileta.

Celtx har utvikla ein eigen app for iOS og Android som gjer det svært enkelt å lage eit digitalt storyboard ved bruk av mobiltelefonen. Det finst andre liknande program.