Kva kan du om kjelderbruk og kjeldeføring?

1. Kva kan de allereie?

A. Kva kan de om kjeldebruk?

I den interaktive oppgåva under vil de bli presenterte for tolv utsegner. Vurder kva for nokre som er riktige, og kva for nokre som er feil.

Gå gjerne gjennom testen i fellesskap i klassen.

B. Kan de føre kjelder?

I den interaktive oppgåva under er det gjengitt to direkte sitat. Marker for kvart sitat kva for eit alternativ som er riktig for høvesvis kjeldeføring i løpande tekst og i kjeldelista.

Kjeldeføringa er i referansestilen APA 7.

2. Kvifor oppgir vi kjelder?

Kunnskap og informasjon i tekstar vi leverer frå oss, må vere til å stole på. Derfor må vi oppgi kjelder i faktatekstar, og informasjonen må vere etterretteleg. Det betyr at det skal gå an å sjekke i etterkant at det som står i ein tekst, samsvarer med det som står i kjelda.

Det viktigaste er likevel at du viser kor godt du har forstått kjelda di, altså kva du har lært. Det er forskjell på å omskrive og å kommentere innhald frå ei kjelde.

A. Les eit avsnitt og fortel om innhaldet til ein medelev

1. Les eit avsnitt, ta deg tid til å forstå det som står der, og skriv gjerne notat i stikkordsform.

2. Forklar innhaldet i avsnittet til ein medelev.

3. Kor godt forstår du det du las? Kor godt forstår medeleven din det du fortalde?

4. Byt avsnitt og gjenta.

5. Kor viktig er det å forstå det de har lese for å kunne fortelje det vidare? Er det forskjell på enkle og vanskelege tema? Diskuter.

B. Før kjelder i løpande tekst

1. Jobb vidare med avsnitta frå den førre oppgåva og referer til forfattar(ar) i den løpande teksten. Du kan bruke desse formuleringane:

   • Ifølge Hovde et al. ...

   • Laberg skriv ...

   • ... slik Laberg oppsummerer.

   • ..., som er eit eksempel Hovde et al. har.

2. Før opp kjelda du har brukt, i parentes etter eit indirekte sitat.

C. Skriv ei kjeldeliste

Kjeldeføringa i ei kjeldeliste har fire delar som gir svar på kven som er ansvarleg for verket, når verket er publisert, kva verket heiter, og kvar det er publisert.

1. Bruk kjeldene frå oppgåve 1 og 2. Set dei opp slik dei skal stå i ei kjeldeliste.

2. Samanlikn oppføringane med ein medelev.

3. Skriv ein enkel tekst med kjeldetilvisingar i APA 7

Jobb i par.

1. Skriv ein kort faktatekst (maks to avsnitt) om eit sjølvvalt tema. Bruk minst to kjelder. Bruk gjerne både ei lærebok (læraren kan oppgi relevante sider) og ei nettside.

2. Set opp kjeldetilvisingar i den løpande teksten. Bruk berre indirekte sitat.

3. Set opp kjeldeliste.

4. Byt tekst med eit anna par og sjekk om kjeldetilvisingane er sette opp riktig.

Sentrale fagomgrep

etterrettelegheit

det å ettergå kjelder

indirekte sitat (parafrasering)

innhald frå ei kjelde skrive med eigne ord

kjeldebruk

arbeid med innhald frå kjelder for bruk i eige arbeid

kjeldeføring

det å vise til kjelder i løpande tekst og på slutten av ein tekst

kjeldeliste

liste med alle kjeldene som er brukt

pålitelegheit

det å vere til å stole på

sitat

ei ordrett attgiving frå ein tekst