Hopp til innhald

Vitamin C

Vitamin C (askorbinsyre) speler ei viktig rolle i oppbygginga og vedlikehaldet av bindevevet i kroppen. Mange tek store dosar C-vitamin (1–2 milligram per dag) for å førebyggje eller heile sjukdom. Effekten av slike kurar er likevel liten og svært omdiskutert, og dei høge dosane kan forårsake nyrestein og diaré.

Vi kan ikkje lagre store mengder vitamin C i kroppen, men mykje vitamin C over lengre tid kan føre til for høge jernnivå sidan vitaminet aukar jernopptaket i kroppen.

Vitamin C er ustabilt i vassløysing, og vitaminet blir lett øydelagt av oksygen, lys, jern og kopar. Når vi lagar mat, går derfor mellom 50 og 100 prosent av dette vitaminet tapt. Matvarer som er rike på vitamin C, toler ikkje å bli lagra over lengre tid. Dei bør òg dekkjast til når dei er oppdelte, fordi oksygenet i lufta fører til ytterlegare vitamintap.

Alvorleg mangel på vitamin C kan føre til sjukdommen skjørbuk. Symptom på skjørbuk er at ein blir slapp, at tannkjøttet hovnar opp og blør, at vi får blødingar under huda, og at sår gror dårleg. Dersom ein ikkje blir behandla, vil ein kunne dø. Dersom barn får skjørbuk, kan sjukdommen i tillegg hemme veksten og forårsake at skjelettet til barnet blir deformert. Tidlegare var skjørbuk ei vanleg dødsårsak blant sjøfolk som var ute på lengre reiser utan tilgang på frukt og grønsaker. I dag er skjørbuk ein sjeldan sjukdom i alle delar av verda.

Vitamin C finst i poteter, grønsaker, frukt og bær. Sitrusfrukter er særleg rike på vitamin C.