Hopp til innhold
Bokmål
Fagstoff
Oppgave
Lyd
Interaktivt innhold

Mov aerede

Vi står opp tidligere om morgenen når det er skole, eller når vi skal gå på jobb. Vi har også ulike morgenrutiner. Her lærer du å fortelle om hva du gjør om morgenen. 

Daelie lïerh

Nå lærer du

  • å fortelle hva du gjør om morgenen

  • å spørre om andres morgenvaner

1. Goltelh jïh lohkh

Lytt og les.

Aerede

0:00
-0:00
Lyd: Jaahkenelkien Aanna, Jaahkenelkien Aanna / CC BY-SA 4.0

Tsåahka bielie-gaektsie goh Pïere fahkoe.
Pïere tjuedtjele, bïssede jïh gåårvede.
Buertien nelnie altese gærjah jïh peenna-gåetie.
Dejtie vaalta voessese rijtie. Dellie lea riejries
våålese vaedtsedh aereds-beapmoeh åadtjodh.

Baakoeh
fahkoe
hun/han våkner
buertien nelnie
på bordet
altese
hans/hennes
rijtie
hun/han putter inn i
riejries
ferdig
våålese
nedover

2. Guktie verbem tjuedtjielidh sojjehtidh

Bøying av verbet å stå opp.

Tjuedtjielidh – å stå opp

manne

tjuedtjelem

jeg står opp

datne

tjuedtjelh

du står opp

dïhte

tjuedtjelehan/hun/det står opp
nekting – tjuedtjelh

manne

im tjuedtjelh

jeg står ikke opp

datne

ih tjuedtjelh

du står ikke opp

dïhte

ij tjuedtjelh

han/hun/det står ikke opp

3. Darjoeh laavenjasside

Gjør oppgavene.

4. Goltelh jïh lohkh

Lytt og les.

5. Sojjehtimmie

Sojjehtimmie

Bøyninger i presens entall:

3. lihtsh verbh

tjuedtjielidh

byöpmedidh 

sygkeldidh

vuelkedh

manne

tjuedtjelembyöpmedemsygkeldemvualkam

datne

tjuedtjelhbyöpmedhsygkeldhvualkah

dïhte

tjuedtjelebyöpmedesygkeldevualka

nyöjhkeme

tjuedtjelhbyöpmedhsygkeldhvuelkieh

6. Darjoeh laavenjasside

Gjør oppgavene.

7. Vaestedh

Svar på spørsmålene bekreftende eller nektende.

Eksempel:

Datne nahkeresn aereden?

- Jaavoe, manne nahkeren aereden.

- Ijjie, im manne nahkeren aereden.

  1. Datne nahkeren aereden?

  2. Datne tjuedtjelh tsåahka govhte?

  3. Datne prïhtjegem jovkh?

  4. Datne gåårvedh?

8. Gihtjh sinsitniem

Spør hverandre om hvilke morgen rutiner dere har. Svar med hele setninger bekreftende eller avkreftende. Dere kan også spørre om tidspunkt.

Vg.:

  1. Datne bïssedh aereden?

  2. Datne skuvlese sygkeldh?

  3. Gåessie datne tjuedtjelh?

9. Soptsesth

Fortell.

Maam datne aereden darjoeh?
Aereden manne ...

  • tjuedtjelem

  • byöpmedem

  • skuvlese vualkam

Maam dov åabpa/vïelle aereden dorje?
Aereden åabpa/vïelle ...

  • tjuedtjele

  • byöpmede

  • skuvlese vualka

10. Goltelh jïh lohkh

Lytt og les.

Aereden mov tsåahka ringkie ...

0:00
-0:00
Lyd: Laila Mari Brandsfjell / CC BY-SA 4.0

Mov tsåahka ringkie tsåahka bielie gaektsie.

Manne nahkeren.

Tsåahka njealjehts åvtelen gaektsie manne tjuedtjelem.

Dellie manne bïssedem.

Mænngan manne sminkedem.

Manne prïhtjegem jovkem.

Dellie manne skuvlese vaadtsam.

Tsåahka bielie uktsie manne skuvlesne.

11. Vaestedh gyhtjelasside

Svar på spørsmålene både muntlig og skriftlig.

  1. Gåessie Krïhke tjuedtjele?

  2. Maam Krïhke dorje aereden ?

  3. Maam Krïhke jåvka?

  4. Gåabph Krïhke vaadtsa?

  5. Gusnie Krïhke tsåahka bielie uktsie?

  6. Soptsesth Krïhken aereden bïjre.

12. Laavenjasse

13. laavenjassh

Gjør oppgavene.

  1. Soptsesth dov aereden bïjre.

  2. Tjaelieh dov aereden bïjre.

Skrevet av Maja Kristine Jåma og Elin Fjellheim.
Sist oppdatert 27.01.2026