Hárjehusbarggut – genat árbejuvvojit ja rivdet

Ráhkat russehusskovi vilges ja čáhppes sávzii mas guolgaivdni árbejuvvo kodominánta árbbi bokte. Vállje ovdamearkka dihte V ja Č symbolan allelaid ovddas. Ráhkat loahpas bajilgova mii čájeha jahkkehahttivuođa mo boahtte buolvva fenotyhpaid ja genotyhpaid juohku šaddá.

Ráhkat russehusskovi mii čájeha intermediára árbbi rukses ja vilges hearvaledjonnjálbme-rásiin. Ráhkat loahpas bajilgova mii čájeha jahkkehahttivuođa mo boahtte buolvva fenotyhpaid ja genotyhpaid juohku šaddá.

Nagodat go sohkamuora bokte gávnnahit lea go iešvuohta (ruoksat) dominánta, resessiiva ja/dahje sohkabeallái čadnon árbi? Vuođuš iežat čuoččuhusa.

Sohkabeallái čadnon árbi: Ráhkat russehusskovi gaskkal dáid:

1. nisson geas lea váilevaš ivdneoaidnu (${\mathrm{X}}^{\mathrm{f}}{\mathrm{X}}^{\mathrm{f}}$) ja dievdu geas lea dábálaš ivdneoaidnu (${\mathrm{X}}^{\mathrm{F}}\mathrm{Y}$)
2. dievdu geas lea váilevaš ivdneoaidnu (${\mathrm{X}}^{\mathrm{f}}\mathrm{Y}$) ja nisson (${\mathrm{X}}^{\mathrm{F}}{\mathrm{X}}^{\mathrm{f}}$) gii guoddá váilevaš ivdneoainnu gena

Govas oainnát ahte okta njealljii mánás lea árben muhtin dávdda. Alit ivdni čájeha dávdda. Gávnnahat go lea go dávda sohkabeallái čadnon dahje ii, ja lea go dominánta vai resessiiva? Vuođuš iežat vástádusa!

1. Ráhkat bajilgova (listtu) mas leat mutašuvnnaid iešguđet kategoriijat. Sirre daid dan mielde mii lea dáhpáhuvvan DNA:s (genat ja kromosomat).
2. Vállje dovddus iešvuođa dahje dávdda mii boahtá mutašuvnnas. Geahččal gávnnahit mii lea genehtalaš sivvan, ja máid mutašuvnnat mearkkašit individii.