Geahččaladdan: Guovssa DNA isoleren
Metoda
Mii ruhppet ja denatureret proteiinnaid sáltečážis ja liggema bokte, ja ges buoideávdnasid luvvadit kloroformas. Maŋŋel sentrifugema oažžut čađačuovgi čáhccás golgosa, mas lassin sálttiide maiddái lea luvvejuvvon DNA.
DNA ruhppejuvvo dastto čielga alkoholii. Mii sáhttit maid geavahit ruksesspriitta. Berrejit leat guhkes, seakka reagensláset, vai DNA-goaikanasaide šaddá guhkes geaidnu «gahččat» láse čađa. Dat váikkuha ahte čielgasit oaidnit árpolágan ruhpa.
Máŋga joavku sáhttet ovttasbargat vuođđoluvvosiin (gitta čuokkis 5 rádjái). Lea dehálaš gieđahallat guovssa bures oažžun dihte buoremus vejolaš bohtosa.
Guoksa
Guovssa sáhtát ieš čohkket guolis maid darvehat dan áigodagas go guoksa lea láddan ja golgi, dahje sáhtát maid oastit gálvoskáhppojeddjiin. Guovssa sáhttá áinnas galmmihit ja vurket, nu riibá máŋga jagi.
Bargovuohki
- Deavdde 0,5–1 ml guovssa muhtin 2 ml dálkkasnállui mas ii leat nállu. Várut ahte cuoccat eai čuovo mielde guovssas.
- Deatte guovssa dálkkasnálu čađa 3-4 geardde vai golggus homogeniserejuvvo.
- Lasit 10 ml čázi ja seagut bures guovssain.
- Lasit 1 ml 10 % Zalo. Spermiet luvvejuvvot dál, ja oaččut šliivvi dahje dildaga DNA:s ja proteiinnas.
- Lasit 20 ml gallehuvvon NaCl-luvvosa ja seagut bures.
- Váldde eret 5 ml dán luvvosis ja bija duoldi čáhcái 5–10 minuhtii.
- Luvus čoaskuduvvo ja lasihuvvo 5 ml kloroforma. Šluvgge bures 2–3 min. Geavat čavddis lohki ja/dahje gummefáhcaid. Geavat áibmogeassinskábe dahje eaŋkilis njammanrusttega go klorofoarpmain barggat.
- Sentrifuge 10 minuhta.
- Bija várrogasat ovtta goaikkanasa DNA-luvvosa bajildussii guhkes reagensalásii mas lea alkohola. DNA ruhppejuvvo sárasin.
- Giesa DNA-sárrasiid lásefierrunsággái.
Fuomáš: Ale leike klorofoarpmá bassangárrái maŋŋel. Čuovo oahpaheaddji instrukšuvnnaid.
Dokumenteren
Geavat mobilkamera proseassa dokumenteret. Čális dađistaga bohtosiid ja geavat áinnas raportagenerahtora go deavddát guorahallama raportta.